Tauron właściciel: czy to polska firma i do kogo należy koncern?
- Stan na dzień
- Podstawa ustaleń
- Źródła wskazane w treści artykułu.
- Zastrzeżenie
- Struktura właścicielska i miejsce produkcji mogą się zmienić po dacie weryfikacji.
Kwestia tego, jak formalnie prezentuje się tauron właściciel oraz kto sprawuje faktyczny nadzór nad jednym z kluczowych filarów krajowej elektroenergetyki, regularnie powraca w debacie publicznej. Miliony odbiorców prądu i gazu zastanawiają się, czy Tauron jest polski, do kogo należy Tauron oraz czy zagraniczni inwestorzy giełdowi mają decydujący wpływ na strategiczne decyzje spółki. Odpowiadając bezpośrednio na dylemat, jakim jest Tauron czy to polska firma, należy stwierdzić jasno: tak, to w pełni polskie przedsiębiorstwo o statusie podmiotu o strategicznym znaczeniu dla gospodarki państwa. Mimo że TAURON Polska Energia S.A. jest spółką publiczną notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, jej struktura prawna i statutowa została ukształtowana w taki sposób, aby pełną kontrolę operacyjną i właścicielską zachowywał Skarb Państwa.
Siedziba spółki mieści się w Katowicach przy ul. ks. Piotra Ściegiennego 3. Przedsiębiorstwo zostało założone 6 grudnia 2006 roku (początkowo jako Energetyka Południe S.A., po czym w 2007 roku przyjęło nazwę TAURON Polska Energia S.A.), a na warszawskim parkiecie zadebiutowało 24 czerwca 2010 roku. Kapitał zakładowy spółki wynosi dokładnie 8 762 746 970,00 zł i dzieli się na 1 752 549 394 akcje o wartości nominalnej 5,00 zł każda.
Struktura akcjonariatu TAURON Polska Energia S.A.
Choć akcje spółki znajdują się w wolnym obrocie giełdowym, jej akcjonariat charakteryzuje się wyraźną dominacją podmiotów państwowych. Największym pojedynczym udziałowcem pozostaje bezpośrednio Skarb Państwa. Istotny pakiet posiada również inny gigant przemysłowy kontrolowany przez państwo – KGHM Polska Miedź S.A. Pozostałą część kapitału dzielą między sobą fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne oraz inwestorzy indywidualni.
| Akcjonariusz | Liczba posiadanych akcji | Udział w kapitale zakładowym |
|---|---|---|
| Skarb Państwa | 526 848 384 | 30,06% |
| KGHM Polska Miedź S.A. | 182 110 566 | 10,39% |
| Helikon Long Short Equity Fund Master ICAV | 176 476 271 | 10,07% |
| Nationale-Nederlanden OFE | 98 630 028 | 5,63% |
| Pozostali akcjonariusze | 768 484 145 | 43,85% |
Dane: TAURON Polska Energia S.A. (relacje inwestorskie)
Samo zestawienie udziałów kapitałowych wskazuje, że podmioty powiązane z polskim państwem kontrolują łącznie ponad 40% akcji spółki (30,06% Skarbu Państwa plus 10,39% należące do KGHM Polska Miedź S.A., w którym Skarb Państwa posiada 31,79% udziałów). To jednak zaledwie wstęp do zrozumienia, jak w praktyce wygląda władza w spółce.
Statutowe mechanizmy kontroli: dlaczego Skarb Państwa decyduje o wszystkim
Wielu obserwatorów rynku zadaje sobie pytanie, czy pakiet 30,06% akcji wystarcza, aby mówić o państwowej kontroli. W przypadku spółki TAURON Polska Energia S.A. odpowiedź tkwi w zapisach Statutu, które wprowadzają zaawansowane mechanizmy ochronne.
Kluczowym rozwiązaniem jest tak zwany voting cap (ograniczenie prawa głosu), opisany w artykule 9 Statutu. Zgodnie z tym zapisem, żaden akcjonariusz dysponujący pakietem powyżej 10% ogółu głosów w spółce nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż 10% ogółu głosów. Przepis ten obejmuje również podmioty powiązane kapitałowo lub porozumieniami. Z tego drastycznego ograniczenia wyłączony jest wyłącznie jeden podmiot: Skarb Państwa oraz podmioty od niego zależne, o ile dysponują one co najmniej 25% ogółu głosów. W efekcie prywatni inwestorzy instytucjonalni, tacy jak zagraniczny fundusz Helikon Long Short Equity Fund Master ICAV czy fundusze emerytalne, nie są w stanie przegłosować państwa, gdyż ich siła głosu zostaje zredukowana do maksymalnie 10%.
Dodatkowo Statut przyznaje Skarbowi Państwa uprawnienia osobiste: prawo do bezpośredniego powoływania i odwoływania połowy składu Rady Nadzorczej, w tym jej Przewodniczącego (przy zachowaniu progu powyżej 25% głosów). Podobnie jak w sytuacji, gdy analizujemy, czy Orlen jest polski, kluczowe znaczenie ma nie tylko sam procent posiadanych akcji, lecz przede wszystkim precyzyjne mechanizmy statutowe gwarantujące państwową kontrolę nad spółką o strategicznym znaczeniu.
Skala działalności i znaczenie dla polskiej gospodarki
Grupa TAURON nie jest wyłącznie bytem finansowym – to potężna organizacja przemysłowa zorganizowana wokół spółki dominującej i wyspecjalizowanych podmiotów zależnych, takich jak TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Wytwarzanie S.A., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. oraz TAURON Ciepło Sp. z o.o.
O skali zaangażowania w krajową infrastrukturę świadczą twarde liczby:
- Odbiorcy: Grupa obsługuje około 5,9 mln klientów w segmencie dystrybucyjnym, będąc największym dystrybutorem prądu w kraju.
- Obszar działania: Sieć elektroenergetyczna zarządzana przez TAURON Dystrybucja S.A. rozciąga się na obszarze ponad 57 tys. km², co stanowi około 18,3% powierzchni Polski (obejmując kluczowe ośrodki przemysłowe na Dolnym Śląsku, Górnym Śląsku, Opolszczyźnie i w Małopolsce).
- Wolumen energii: Spółka przesyła rocznie 50 795 GWh (ok. 50,8 TWh) energii elektrycznej.
- Zatrudnienie: W strukturach całej Grupy TAURON pracuje około 19 tys. osób, z czego około 8 tys. w samej spółce dystrybucyjnej.
Podsumowanie
Analiza prawna, właścicielska i operacyjna nie pozostawia wątpliwości: Tauron to polska firma. Od momentu powstania podmiot ten ma siedzibę w Katowicach, płaci podatki w Polsce, zatrudnia tysiące polskich specjalistów i zarządza infrastrukturą krytyczną zaopatrującą w prąd południe kraju. Choć obecność na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie pozwala na udział w kapitale funduszom emerytalnym i inwestycyjnym, nadrzędnym i decydującym właścicielem pozostaje państwo polskie.
