Itaka właściciel – czy to polska firma i do kogo należy największe biuro podróży?

Pytanie o to, czy Itaka jest polska, powraca w dyskusjach konsumentów regularnie przed każdym szczytem letnich wyjazdów. W wyszukiwarkach internetowych niesłabnącą popularnością cieszy się hasło itaka właściciel, podsycane obecnością biura na wielu rynkach zagranicznych oraz historycznymi fuzjami w branży turystycznej. Odpowiadając jednoznacznie na pytanie: itaka czy to polska firma – tak, ITAKA jest w stu procentach polskim przedsiębiorstwem z całkowicie rodzimym kapitałem prywatnym. Choć spółka organizuje wakacje w kilkudziesięciu państwach świata i posiada filie w kilku europejskich stolicach, pełna kontrola właścicielska oraz centrum decyzyjne niezmiennie znajdują się w Polsce.

Struktura rejestrowa: ITAKA HOLDINGS i Nowa Itaka w KRS

Aby precyzyjnie ustalić strukturę własnościową biura, należy sięgnąć do oficjalnych wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. Działalność grupy opiera się na przejrzystym podziale na podmiot dominujący oraz wyspecjalizowane spółki operacyjne:

• ITAKA HOLDINGS Sp. z o.o. (KRS: 0000460929) – podmiot dominujący całej grupy kapitałowej, zarejestrowany 10 maja 2013 roku z siedzibą w Opolu przy ul. Reymonta 39. Kapitał zakładowy spółki wynosi 122 913 000,00 zł.
• Właściciele i udziałowcy: Wyłącznymi wspólnikami ITAKA HOLDINGS Sp. z o.o. są jej polscy założyciele: Mariusz Paweł Jańczuk oraz Leszek Szagdaj.
• NOWA ITAKA Sp. z o.o. (KRS: 0000177942) – główna spółka operacyjna odpowiedzialna za organizację turystyki i obsługę klientów w Polsce. 100% udziałów w tym podmiocie posiada bezpośrednio ITAKA HOLDINGS Sp. z o.o.

W składzie zarządu grupy zasiadają Mariusz Paweł Jańczuk (jako prezes zarządu), Leszek Szagdaj, Piotr Andrzej Henicz (wiceprezes zarządu) oraz Michał Adam Wróbel. Struktura grupy obejmuje także podmioty powiązane technologicznie i operacyjnie, w tym spółkę technologiczną AXABEE, podmiot ITAKA FLY Sp. z o.o. oraz ITAKA HOSPITALITY Sp. z o.o., której stery w marcu 2025 roku objął Gheorghe Marian Cristescu (były prezes Polskiego Holdingu Hotelowego), odpowiadając za budowę bazy własnych hoteli.

Historia: od opolskich autokarów po transakcję z MyTravel

Firma rozpoczęła działalność w 1989 roku w Opolu. W okresie transformacji ustrojowej Mariusz Jańczuk i Leszek Szagdaj postawili na wycieczki autokarowe do Włoch, stopniowo poszerzając katalog o kolejne kraje śródziemnomorskie oraz wczasy pobytowe z przelotem czarterowym.

Kluczowym i najbardziej dramatycznym momentem w dziejach przedsiębiorstwa był przełom wieków. W sierpniu 2001 roku założyciele sprzedali 100% udziałów skandynawsko-brytyjskiemu koncernowi MyTravel Northern Europe (znanemu m.in. z marki Ving), który szukał szybkiej ścieżki ekspansji w Europie Środkowej. Polscy twórcy pozostali wówczas w zarządzie spółki.

Zaledwie miesiąc po transakcji doszło do zamachów z 11 września 2001 roku, które wywołały głęboki kryzys w globalnym lotnictwie. Dodatkowo skandynawski zarząd korporacji narzucił sztywne, niedopasowane do polskich realiów procedury operacyjne i drogie systemy, co wpędziło spółkę w potężne straty i zadłużenie. Widząc ryzyko upadku firmy, w latach 2003–2004 Mariusz Jańczuk i Leszek Szagdaj przeprowadzili transakcję określaną w branży mianem „interesu życia”: odkupili Itakę od koncernu MyTravel wraz z jej pasywami za ułamek kwoty, którą wcześniej otrzymali za jej zbycie. Nowoczesny system rezerwacyjny i doświadczenie zdobyte w międzynarodowej strukturze posłużyły im do błyskawicznej restrukturyzacji. Od tego momentu biuro nieprzerwanie pozostaje w rękach polskich właścicieli.

Zagraniczna ekspansja: polski touroperator przejmuje Čedok

W kolejnych latach to opolska spółka zaczęła występować w roli międzynarodowego inwestora przejmującego podmioty na rynkach ościennych:

1. Przejęcie Čedoku (2016 r.): 9 sierpnia 2016 roku Itaka sfinalizowała zakup 100% akcji najstarszego i najbardziej rozpoznawalnego czeskiego biura podróży Čedok (założonego w 1920 roku) od amerykańsko-tureckiego funduszu Odien Group.
2. Wejście na rynki bałtyckie (2018 r.): Po fiasku planów akwizycji biura Novaturas, grupa powołała własny podmiot Itaka Lietuva, który uzyskał litewską licencję touroperatorską w lutym 2018 roku, a w ślad za nim uruchomiono oddziały Itaka Latvija oraz na rynku estońskim.
3. Ekspansja regionalna: Grupa rozwinęła aktywność na rynkach Węgier i Słowacji, tworząc zintegrowaną regionalną platformę czarterową.

Pozycja rynkowa i liczby: Itaka na tle „wielkiej czwórki”

Na polskim rynku zorganizowanej turystyki wyjazdowej od lat funkcjonuje tzw. „wielka czwórka” touroperatorów, którzy generują łącznie około 80% przychodów całej branży. Poniższa tabela przedstawia porównywalne wyniki czołowych podmiotów na rynku polskim opublikowane w dorocznym raporcie branżowym.

Dane: Instytut Badań Rynku Turystycznego Traveldata dla „Rzeczpospolitej” (wyniki za 2023 r.)

W ujęciu skonsolidowanym całej grupy kapitałowej (obejmującym rynki zagraniczne) wyniki są jeszcze wyższe. W 2023 roku przychody grupy ITAKA HOLDINGS osiągnęły poziom 5,646 mld zł przy zysku netto spółki dominującej wynoszącym 325,6 mln zł oraz 1,425 mln obsłużonych podróżnych. Z kolei w 2024 roku przychody spółki Itaka Holdings wzrosły do 6,896 mld zł, zysk netto wyniósł 247,3 mln zł, a łączna liczba klientów całej grupy zbliżyła się do 1,7 mln osób, obsługiwanych w sieci przekraczającej 200 salonów firmowych.

Podsumowanie: polski kapitał na europejskiej mapie turystyki

Przekonanie części klientów o rzekomym zagranicznym kapitale Itaki wynika najczęściej z faktu, że touroperator działa z rozmachem typowym dla zachodnich koncernów. Flota czarterowa zakontraktowana u przewoźników takich jak Enter Air czy Smartwings, własne struktury incomingowe w kurortach oraz zagraniczne akwizycje mogą sprawiać wrażenie, że za firmą stoi globalny fundusz.

Fakty rejestrowe i finansowe nie pozostawiają jednak wątpliwości: ITAKA to w 100% polska firma prywatna. Zyski wypracowywane przez grupę są opodatkowane i rozliczane w Polsce, a najważniejsze decyzje strategiczne od ponad trzech dekad zapadają w Opolu przy ulicy Reymonta.