Hortex właściciel – historia, kapitał i pozycja rynkowa

Wielu konsumentów sięgających po mrożonki czy soki zastanawia się, kto obecnie figuruje w dokumentach jako hortex właściciel i czy hortex jest polski. Tradycja marki sięga głęboko w czasy powojenne, jednak na przestrzeni kilkudziesięciu lat działalności jej struktura kapitałowa uległa fundamentalnym zmianom. Aby wyczerpująco odpowiedzieć na pytanie, do kogo należy hortex i czy uzasadnione jest zastępowanie go pytaniem, hortex czy to polska firma, trzeba prześledzić pełne losy tego podmiotu. Droga od centrali spółdzielczej aż po portfele międzynarodowych funduszy private equity jest doskonałym przykładem transformacji na rodzimym rynku FMCG.

Od spółdzielni ogrodniczej do potęgi eksportowej

Historia spółki rozpoczęła się w 1958 roku. To właśnie wtedy, wewnątrz struktur znanych jako Centrala Spółdzielni Ogrodniczych (CSO), powołano do życia Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego „Hortex”. Koncepcja marki i jej nazwy była niezwykle nośna, bowiem powstała z połączenia dwóch słów: łacińskiego hortus (czyli ogród) oraz pojęcia export. Przedsiębiorstwo szybko zyskało ogromne znaczenie gospodarcze, specjalizując się w dostarczaniu na zagraniczne rynki świeżych i mrożonych owoców, warzyw oraz koncentratów.

W swoich najlepszych dekadach firma była absolutnym światowym liderem w produkcji koncentratu soku jabłkowego. Towary pod oficjalnym znakiem firmowym trafiały do blisko 60 państw, chociaż struktura sprzedaży była bardzo silnie uzależniona od rynków bloku wschodniego, a zwłaszcza Związku Radzieckiego. Baza produkcyjna liczyła wówczas kilkanaście ogromnych zakładów przetwórczych, które zapewniały zatrudnienie dla dużej rzeszy pracowników w całej Polsce.

Restrukturyzacja i wejście inwestorów finansowych

Przełom lat 80. i 90. przyniósł konieczność adaptacji do zupełnie nowej, wolnorynkowej rzeczywistości. Utrata głównych rynków wschodnich zbytu oraz przestarzała, zdekapitalizowana infrastruktura niemal doprowadziły przedsiębiorstwo na skraj bankructwa. W 1997 roku podmiot został przekształcony w spółkę Hortex Holding S.A., a dwa lata później do grona akcjonariuszy dołączyły potężne instytucje finansowe, w tym EBOiR, Bank of America oraz polski BGŻ (Bank Gospodarki Żywnościowej).

Rozpoczął się trudny i radykalny proces restrukturyzacji. Z gigantycznej sieci produkcyjnej zlikwidowano nierentowne oddziały, a ostatecznie z 10 fabryk pozostawiono w operacyjnym działaniu zaledwie 3 najnowocześniejsze zakłady. Model zarządzania zracjonalizowano, skupiając całą uwagę biznesową na dwóch fundamentalnych obszarach: napojach oraz żywności mrożonej.

W polskiej branży spożywczej tożsamość marek o historycznym rodowodzie wciąż budzi spore emocje. Świadomi konsumenci regularnie sprawdzają rodowód poszczególnych producentów, a w sieci często analizowany jest dylemat, czy Tymbark jest polski. Nie brakuje też wątpliwości na temat tradycyjnych wyrobów, przez co często sprawdzane są takie frazy jak Pudliszki właściciel. Podobna konsumencka dociekliwość trafia również rykoszetem w młodszych, sportowych graczy branży napojowej – konsumenci sprawdzają, czy Oshee jest polskie. W przypadku przedsiębiorstwa Hortex odpowiedź na te wątpliwości leży od kilkunastu lat wyłącznie w domenie kapitału wielkich funduszy inwestycyjnych.

Kapitał zagraniczny na czele przedsiębiorstwa

Przez dużą część pierwszych dekad XXI wieku bezpośrednią kontrolę nad firmą sprawował fundusz private equity Argan Capital. Zasadniczy punkt zwrotny w najnowszej architekturze właścicielskiej miał miejsce pod koniec dekady. W listopadzie 2017 roku ogłoszono podpisanie umowy sprzedaży, aby ostatecznie sfinalizować ją w pierwszym kwartale 2018 roku. Obecnym i jedynym właścicielem całego biznesu spożywczego stał się brytyjski fundusz private equity Mid Europa Partners. Pomimo że ostateczna kwota tej umowy nie została formalnie opublikowana, analitycy finansowi i największe portale branżowe szacowały jej wartość na ok. 200 mln euro.

Przejęcie przez tak potężnego i doświadczonego gracza ustabilizowało portfel spółki i otworzyło drogę do powiększania udziałów. W 2019 roku fundusz postanowił wzmocnić grupę i zdecydował się na przejęcie cenionej rozlewni wód, przejmując markę Jurajska. Odpowiedzialność zarządcza zmusza też do konkretnych ruchów na arenie międzynarodowej. W 2022 roku w ślad za wydarzeniami geopolitycznymi zdecydowano o całkowitym wycofaniu grupy z Federacji Rosyjskiej, sprzedając spółkę zależną Ortika Frozen Foods na rzecz grupy Agama.

Podział na filary i pozycjonowanie na rynku mrożonek

Zarządzając rozległym portfolio asortymentowym, nowy inwestor dostrzegł odmienne specyfiki obrotu owocami głęboko mrożonymi oraz sokami i zdecydował o optymalizacji prawnej struktury. Rok 2021 przyniósł formalne, administracyjne wyodrębnienie dwóch filarów. Za soki i napoje odpowiada zdefiniowana odrębnie spółka Hortex Sp. z o.o., z kolei za produkcję mrożonek – firma Polski Ogród Sp. z o.o., nadzorująca m.in. kluczowy zakład w Skierniewicach.

Dzięki tej precyzyjnej polityce pozycjonowania Polski Ogród Sp. z o.o. może mocniej skupiać się na innowacjach, co pozwala mu deklasować branżową konkurencję. Zgodnie z badaniami z lat 2023–2024, udziały w segmencie rynku mrożonych owoców i warzyw wynoszą dla tego podmiotu około 40%, zapewniając mu niekwestionowaną, stabilną pozycję lidera w Polsce.