Wojas czy to polska firma? Wojas właściciel, historia i kapitał marki z Nowego Targu

Wielu konsumentów poszukujących skórzanego obuwia zadaje sobie pytanie: wojas czy to polska firma? Odpowiedź brzmi: tak, Wojas to w stu procentach polskie przedsiębiorstwo, którego kapitał, zaplecze produkcyjne oraz centrum zarządzania od samego początku zlokalizowane są w kraju. Kluczową postacią stojącą za sukcesem marki jest wojas właściciel – Wiesław Wojas. Przedsiębiorca założył działalność w 1990 roku w Nowym Targu, w 2008 roku wprowadził spółkę Wojas S.A. na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, a pod koniec 2024 roku przeprowadził operację pełnego wykupu akcji i wycofania przedsiębiorstwa z parkietu, przywracając mu status prywatnej firmy rodzinnej.

Dziedzictwo Podhala i przejęcie majątku NZPS „Podhale”

Historia marki nierozerwalnie wiąże się z rzemieślniczymi tradycjami Podhala. Wiesław Wojas dorastał w rodzinie o wielopokoleniowych korzeniach szewskich – jego ojciec prowadził warsztat rzemieślniczy, a on sam zdobywał pierwsze szlify zawodowe w Nowotarskich Zakładach Przemysłu Skórzanego „Podhale” (NZPS „Podhale”). Gdy na początku lat 90. państwowy gigant zaczął chylić się ku upadkowi, Wiesław Wojas uruchomił w 1990 roku własny zakład, początkowo zatrudniający zaledwie kilka osób i zaopatrujący pierwszy salon firmowy w Nowym Targu.

Momentem zwrotnym dla skali biznesu okazał się rok 1994. W obliczu likwidacji NZPS „Podhale” Wiesław Wojas odkupił od syndyka masy upadłościowej wybrane wydziały produkcyjne wraz z kompletnym parkiem maszynowym. Posunięcie to nie tylko zapobiegło bezpowrotnej degradacji podhalańskiego zagłębia obuwniczego, lecz przede wszystkim pozwoliło przejąć wysoko wykwalifikowaną kadrę szewców, technologów i kaletników. Przedsiębiorstwo zyskało przemysłową skalę, a w 1996 roku zostało przekształcone w spółkę akcyjną Wojas S.A.

Struktura właścicielska: 16 lat na GPW i delisting w 2024 roku

W kwietniu 2008 roku spółka Wojas S.A. zadebiutowała na głównym parkiecie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, pozyskując środki na modernizację zakładu oraz rozbudowę sieci salonów. Przez lata obecności na rynku kapitałowym grupa rozwijała się również poprzez akwizycje – w latach 2017–2018 przejęła pakiet kontrolny w spółce Bartek S.A., czołowym polskim producencie obuwia dziecięcego z Mińska Mazowieckiego.

Mimo giełdowego statusu założyciel nie oddał kontroli nad podmiotem. Na początku 2024 roku Wiesław Wojas – posiadający bezpośrednio ponad 86% akcji – podjął decyzję o całkowitym wycofaniu spółki z obrotu publicznego. Za pośrednictwem spółki AW Invest sp. z o.o. ogłosił wezwanie na pozostałe 13,94% akcji (1 767 666 sztuk) po cenie 8,20 zł za papier. Po rozliczeniu transakcji pakiet głosów AW Invest wzrósł do 95,61%, co umożliwiło przeprowadzenie procedury przymusowego wykupu akcjonariuszy mniejszościowych (squeeze out) i przejęcie 100% udziałów. W październiku 2024 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydała zgodę na zniesienie dematerializacji akcji, a 8 listopada 2024 roku zarząd GPW formalnie wycofał Wojas S.A. z warszawskiego parkietu. Głównym motywem tej decyzji było ograniczenie kosztów związanych z wymogami regulacyjnymi spółki publicznej (szacowanych na ok. 0,5 mln zł rocznie) oraz większa elastyczność strategiczna w rękach jedynego właściciela.

Wyniki finansowe i skala działalności Grupy Wojas

Przed opuszczeniem parkietu giełdowego Grupa Kapitałowa Wojas S.A. regularnie publikowała skonsolidowane sprawozdania finansowe. Dane z ostatnich lat obrotowych pokazują stabilny wzrost przychodów przy zachowaniu wysokiej rentowności netto.

Sieć sprzedaży grupy obejmuje obecnie około 180 salonów stacjonarnych zlokalizowanych w prestiżowych galeriach handlowych i przy głównych traktach miejskich w Polsce, a także na Słowacji, w Czechach, na Węgrzech i na Białorusi. Integralną częścią biznesu jest sklep internetowy. W strukturach grupy kapitałowej zatrudnienie znajduje regularnie od 900 do niemal 1000 pracowników, co czyni Wojas S.A. jednym z najważniejszych pracodawców na Podhalu.

Produkcja w Nowym Targu i kontrakty specjalne dla MON oraz NATO

W odróżnieniu od wielu podmiotów bazujących wyłącznie na imporcie, sercem operacyjnym firmy Wojas pozostaje fabryka w Nowym Targu. Zakład opuszcza rocznie ponad 900 tysięcy par obuwia damskiego, męskiego, trekkingowego oraz galanterii skórzanej. Przedsiębiorstwo łączy tradycyjną obróbkę skór z nowoczesnym montażem metodą wtrysku bezpośredniego, co gwarantuje wysoką trwałość i odporność podeszew.

Istotnym filarem stabilności finansowej firmy są zamówienia publiczne dla służb mundurowych. Spółka regularnie wygrywa postępowania przetargowe organizowane m.in. przez 3. Regionalną Bazę Logistyczną w Krakowie (3. RBLok) na dostawy trzewików bojowych, butów specjalnych i obuwia sportowego dla Sił Zbrojnych RP podległych Ministerstwu Obrony Narodowej. Z wyrobów nowotarskiego zakładu korzystają także funkcjonariusze Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz pracownicy Lasów Państwowych i Poczty Polskiej.

Najbardziej prestiżowym sprawdzianem jakościowym okazał się kontrakt podpisany w listopadzie 2020 roku z Agencją Wsparcia i Zamówień NATO (NSPA – NATO Support and Procurement Agency). Umowa o wartości 6,435 mln USD (ok. 24,3 mln zł) dotyczyła wyprodukowania niemal 100 tysięcy par butów bojowych spełniających rygorystyczne normy sojusznicze dotyczące wodoodporności, parametrów trakcyjnych i ergonomii. Wojas zrealizował to zamówienie przed wyznaczonym terminem w 2021 roku, potwierdzając zdolność polskiego zakładu do rywalizacji o najbardziej wymagające kontrakty wojskowe na świecie.

Pozycja rynkowa Wojas na tle polskiej konkurencji

Na polskim rynku obuwniczym model biznesowy firmy Wojas reprezentuje rzadkie połączenie wielkoskalowej sieci handlowej z własnym, zlokalizowanym w kraju zapleczem wytwórczym. Podobny regionalny rodowód oraz wierność tradycji prezentuje właściciel marki Ryłko, opierający produkcję w Małopolsce na rodzinnym kapitale.

Zupełnie inaczej wygląda segment dystrybucji masowej. Podczas gdy handel wielkopowierzchniowy w przeważającej mierze polega na imporcie gotowych produktów z rynków azjatyckich – co widać wyraźnie, gdy sprawdzamy, kto jest właścicielem CCC i na jakiej skali globalnego zaopatrzenia operuje polkowicki potentat – Wojas niezmiennie utrzymuje trzon produkcji w Nowym Targu. Z kolei w segmencie eleganckiego wzornictwa modowego aktywny jest właściciel marki Kazar, który koncentruje się na ofercie premium dla klientów salonów wielkomiejskich. Na tym zróżnicowanym tle Wojas wyróżnia się zaawansowaną dywersyfikacją – od klasycznego obuwia wizytowego, przez buty dziecięce marki Bartek, aż po specjalistyczne trzewiki bojowe z atestem NATO.