UOKiK nałożył ponad 2,6 mln zł kary na Fincapital za wprowadzanie konsumentów w błąd

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) Tomasz Chróstny nałożył karę finansową w wysokości 2 651 000 zł na spółkę Fincapital. Pośrednik kredytowy oraz właściciel popularnych internetowych platform pożyczkowych kuki.pl, finbo.pl i oros.pl został ukarany za bezprawne wprowadzanie konsumentów w błąd przy procedurze wnioskowania o prolongatę spłaty zobowiązań. Przedsiębiorca sugerował pożyczkobiorcom znajdującym się w trudnym położeniu finansowym, że jedynym szybkim sposobem na zyskanie dodatkowych 30 dni na uregulowanie pożyczki jest zakup odpłatnego raportu scoringowego. W rzeczywistości dokument ten nie był wymagany przez współpracujących pożyczkodawców i w żaden sposób nie gwarantował odroczenia terminu płatności.

Raport FinTech jako płatny warunek prolongaty pożyczki

Podstawą interwencji UOKiK stały się mechanizmy wdrożone przez Fincapital w internetowym panelu obsługi pożyczkobiorców, funkcjonującym pod nazwą „Profil Klienta”. W sytuacji, gdy zbliżał się termin zwrotu zobowiązania, a konsument poszukiwał możliwości przesunięcia płatności, spółka kierowała do niego bezpośredni komunikat marketingowy: „Potrzebujesz więcej czasu na spłatę? Skorzystaj z odroczenia terminu płatności pożyczki o 30 dni”.

Aby skorzystać z tej propozycji, pożyczkobiorca był instruowany o konieczności zamówienia tzw. Raportu FinTech. Był to odpłatny raport scoringowy, w którym dokonywano oceny zdolności kredytowej klienta w oparciu o informacje pochodzące z zewnętrznych baz danych. W materiałach prezentowanych konsumentom Fincapital przedstawiał wykupienie dokumentu jako rozwiązanie „ekspresowe” i całkowicie „bez formalności”. Drugą opcją wskazywaną w panelu było poręczenie, które jednak obwarowano warunkami formalnymi niezwykle trudnymi do zrealizowania dla przeciętnego klienta chwilówki. W efekcie konsumenci, przekonani o braku innych możliwości, masowo decydowali się na opłacenie komercyjnego raportu.

Fikcyjna konieczność i przemilczane uprawnienia klientów

Postępowanie przeprowadzone przez urząd antymonopolowy wykazało, że narracja prowadzona przez Fincapital wprowadzała konsumentów w błąd w kluczowych aspektach. Przede wszystkim pożyczkodawcy współpracujący ze spółką wcale nie wymagali sporządzenia Raportu FinTech do rozpatrzenia wniosku o odroczenie terminu spłaty. Co więcej, samo uiszczenie opłaty i wygenerowanie raportu nie dawało konsumentowi jakiejkolwiek gwarancji, że termin płatności pożyczki zostanie w ogóle przesunięty.

Równolegle Fincapital zatajał przed klientami informacje o przysługujących im uprawnieniach. Użytkownicy serwisów kuki.pl, finbo.pl oraz oros.pl mogli w rzeczywistości wnioskować o prolongatę spłaty długu bez konieczności spełniania jakichkolwiek dodatkowych, odpłatnych kryteriów. Przysługiwało im również prawo do składania wniosków o rozłożenie płatności na raty ze względu na szczególne okoliczności życiowe. Informacji o tych bezpłatnych ścieżkach zabrakło jednak w „Profilu Klienta”. Gdyby konsumenci wiedzieli, że zakup raportu nie daje gwarancji odroczenia i nie jest wymagany przez właściwych wierzycieli, zrezygnowaliby z ponoszenia zbędnego wydatku.

Obejście ustawowych limitów kosztów w cieniu pandemii

Z ustaleń Prezesa UOKiK wynika, że rozpoczęcie oferowania Raportu FinTech nie było przypadkowe pod względem czasowym. Spółka Fincapital wprowadziła ten produkt wraz z początkiem pandemii Covid-19. Zbiegło się to w czasie z wejściem w życie przepisów ograniczających dopuszczalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego oraz bezpośrednio zakazujących pobierania takich opłat przez podmioty powiązane z pożyczkodawcami.

Przed zmianami legislacyjnymi instytucje pożyczkowe regularnie pobierały wysokie opłaty za tzw. refinansowanie lub przedłużenie terminu spłaty pożyczek. Kiedy ustawodawca zamknął tę możliwość rygorystycznymi limitami, Fincapital stworzył mechanizm zastępczy. Raport FinTech w praktyce pełnił funkcję ukrytej opłaty za prolongatę, stając się istotnym źródłem dodatkowego dochodu spółki. Pośrednik sporządził tysiące odpłatnych raportów scoringowych, które klienci mogli kupować wielokrotnie przy kolejnych próbach przesunięcia daty zwrotu pożyczki.

– Działanie spółki to nieuczciwa praktyka rynkowa. Tworzyła ona fałszywe wrażenie, że zamówienie i opłacenie raportu jest konieczne, aby starać się o odroczenie terminu spłaty zobowiązania. Tym samym nieuczciwie zyskała istotne źródło dochodu – wskazał Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Decyzja Nr RGD-9/2026 i konsekwentny nadzór nad rynkiem finansowym

Za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Prezes UOKiK wydał decyzję Nr RGD-9/2026, nakładając na Fincapital karę w łącznej wysokości 2 651 000 zł. Urząd uznał wprowadzenie klientów w błąd za działanie celowe, przynoszące przedsiębiorcy nienależne profity kosztem osób borykających się z problemami ze spłatą zadłużenia. Kwestionowana przez regulatora praktyka została zaniechana, a wydana decyzja nie jest prawomocna – spółka ma prawo złożyć odwołanie na drodze sądowej.

Rozstrzygnięcie dotyczące Fincapital wpisuje się w konsekwentną linię orzeczniczą polskiego organu ochrony konsumentów, wymierzoną w próby obchodzenia przepisów prawa bankowego i ustawy o kredycie konsumenckim. Urząd systematycznie weryfikuje nie tylko rynek pozabankowy, czego dowodem były decyzje o karach na AS Inbank w związku z nieprawidłowościami przy kredytach wiązanych, ale również sektor bankowości komercyjnej. Przykłady szerokich działań UOKiK wobec banków z tytułu stosowania niedozwolonych klauzul modyfikacyjnych pokazują, że regulator rygorystycznie egzekwuje przejrzystość zasad pobierania opłat od klientów.

Decyzja Prezesa UOKiK to jasny sygnał dla podmiotów oferujących usługi finansowe: sztuczne kreowanie odpłatnych produktów scoringowych jako warunku uzyskania prolongaty stanowi bezprawną próbę ominięcia limitów kosztów pozaodsetkowych i spotyka się ze stanowczą reakcją państwa.