Prince Polo właściciel, historia i produkcja w Cieszynie. Czy to polska firma?

Wielu konsumentów zastanawia się, do kogo należy prince polo oraz jak przedstawia się struktura kapitałowa wytwórcy najpopularniejszego wafelka w czekoladzie w Polsce. Wokół hasła prince polo właściciel narosło wiele pytań, zwłaszcza w dyskusjach o tym, czy prince polo jest polski, a może za kultową słodyczą stoi międzynarodowa korporacja. Odpowiedź na pytanie, prince polo czy to polska firma, wymaga precyzyjnego rozróżnienia dwóch płaszczyzn: historycznego rodowodu oraz miejsca bieżącej produkcji od formalnego statusu właścicielskiego. Choć produkt narodził się na Śląsku Cieszyńskim i od 1955 roku nieprzerwanie powstaje w tej samej fabryce, to pod względem prawnym i finansowym marka jest własnością globalnego koncernu ze Stanów Zjednoczonych.

Korzenie w Cieszynie i narodziny marki w 1955 roku

Historia zakładu, w którym powstało Prince Polo, sięga 1924 roku. Wtedy w Cieszynie rozpoczęła działalność Fabryka Wafli, Keksów i Herbatników założona przez braci Schramków. Po II wojnie światowej, w ramach centralizacji przemysłu, zakłady połączono w 1950 roku, tworząc państwowe przedsiębiorstwo Zakłady Przemysłu Cukierniczego „Olza”.

To właśnie w murach cieszyńskiej „Olzy” w 1955 roku opracowano recepturę kruchego wafla przekładanego kremem kakaowym i oblanego czekoladą deserową. Nowy wyrób pod nazwą Prince Polo natychmiast zdobył uznanie konsumentów. W realiach gospodarki PRL-u, borykającej się z chronicznymi niedoborami, stanowił powszechnie dostępny, a jednocześnie ceniony za niezmienną jakość smakołyk, który z czasem zyskał rangę dobra narodowego.

Prywatyzacja i przekształcenia: do kogo należy Prince Polo?

Zasadniczy zwrot w strukturze własnościowej przedsiębiorstwa przyniósł początek transformacji ustrojowej w Polsce. W marcu 1993 roku Zakłady Przemysłu Cukierniczego „Olza” zostały sprywatyzowane, a większościowy pakiet udziałów objął międzynarodowy koncern spożywczy Kraft Jacobs Suchard. Nowy inwestor włożył w modernizację cieszyńskich linii technologicznych kwotę 25 milionów USD, co pozwoliło utrzymać pozycję rynkową fabryki.

W kolejnych latach koncern funkcjonował pod nazwą Kraft Foods. W październiku 2012 roku doszło do globalnego podziału struktur giganta na dwie odrębne spółki: Kraft Foods Group (koncentrującą się na artykułach spożywczych w Ameryce Północnej) oraz Mondelēz International (odpowiedzialną za rynek przekąsek i słodyczy na całym świecie). W 2013 roku polskie struktury formalnie przyjęły nazwę Mondelez Polska.

Aktualnym właścicielem marki Prince Polo jest amerykański koncern Mondelēz International, Inc. z siedzibą główną w Chicago w stanie Illinois. W Polsce koncern działa za pośrednictwem spółek Mondelez Polska sp. z o.o. oraz Mondelez Polska Production sp. z o.o., posiadając łącznie siedem fabryk (m.in. w Płońsku, Bielanach Wrocławskich, Skarbimierzu i Jankowicach) oraz globalne Centrum Badań i Rozwoju we Wrocławiu, zatrudniając w kraju ponad 5 100 pracowników. Zależności te pokazują, jak globalne holdingi zarządzają dawnymi markami lokalnymi – analizując na przykład to, do kogo należy Milka, widać, że ten wywodzący się ze Szwajcarii brand czekoladowy dzieli dziś z cieszyńskim wafelkiem dokładnie ten sam portfel właścicielski koncernu Mondelēz International.

Produkcja w Cieszynie: lokalny zakład i parametry produktu

Przejęcie przez zagraniczny kapitał nie oznaczało przeniesienia produkcji poza granice Polski. Prince Polo wciąż zjeżdża z taśm fabrycznych w Cieszynie, w zakładzie funkcjonującym obecnie pod nazwą Mondelez Polska Production sp. z o.o. Oddział w Cieszynie. Jest to najstarsza fabryka w strukturach amerykańskiego koncernu w Polsce, zatrudniająca około 350 pracowników. Zakład wyposażony jest w zautomatyzowane linie wypieku wafli, nakładania kremów oraz oblewania czekoladą. W 2024 roku fabryka uroczyście świętowała 100-lecie tradycji cukierniczych w Cieszynie, z okazji czego przygotowano ważący 400 kg pamiątkowy wafel.

Wafle Prince Polo dostępne są w wariantach smakowych (Classic kakaowy, Orzechowe, Mleczne, Kokosowe) oraz zróżnicowanych gramaturach: od porcji Mini (17,5 g), przez format standardowy (35 g), po wersję XXL (50 g). Poniższa tabela przedstawia porównanie wartości odżywczych dwóch podstawowych wariantów produktu.

Międzynarodowy fenomen: ekspansja na Islandię i rynki sąsiednie

Szczególnym zjawiskiem w historii marki pozostaje jej ekspansja zagraniczna, w tym bezprecedensowy sukces na Islandii. Wafle z Cieszyna trafiły na tę wyspę już w 1955 roku na mocy polsko-islandzkiego porozumienia barterowego: Polska dostarczała słodycze, wyroby drewniane oraz wódkę w zamian za dostawy islandzkich śledzi. Z uwagi na rygorystyczny zakaz importu zagranicznych słodyczy obowiązujący w tym kraju, wafelki zarejestrowano jako „biszkopty”, co pozwoliło ominąć bariery celne.

W rezultacie Prince Polo (funkcjonujące lokalnie pod zapisem Prins Póló) przez dziesięciolecia było praktycznie jedynym dostępnym na Islandii importowanym wafelkiem w czekoladzie. W latach 70. i 80. XX wieku przeciętny mieszkaniec wyspy zjadał około 1 kilograma tych słodyczy rocznie. Zjawisko to spuentował prezydent Islandii Ólafur Ragnar Grímsson, stwierdzając publicznie, że całe pokolenie Islandczyków wyrosło na amerykańskiej Coca-Coli i polskim Prince Polo. Z kolei w Europie Środkowej – w Czechach i na Słowacji – ten sam wafel zyskał wysoką pozycję rynkową pod nazwą handlową Siesta.

Polski rynek słodyczy: kapitał zagraniczny a tradycja produkcyjna

Na rodzimym rynku Prince Polo przez dziesięciolecia utrzymywało pozycję lidera w segmencie pojedynczych wafli w czekoladzie, osiągając udział rynkowy na poziomie około 12%. O pozycji w kulturze konsumenckiej świadczył fakt, że wafelek przez wiele lat był stałym elementem darmowego poczęstunku dla pasażerów Polskich Linii Lotniczych LOT, zanim w 2019 roku przewoźnik zastąpił go konkurencyjną marką Grześki, wytwarzaną przez polską grupę Colian.

Losy cieszyńskiego wafelka odzwierciedlają szerszy proces transformacji polskiego sektora spożywczego. Wielu klientów weryfikuje dziś etykiety, sprawdzając, które polskie marki słodyczy należą do polskiego kapitału, a które przeszły w ręce korporacji z kapitałem zagranicznym. Podobnie jak w przypadku marek E.Wedel (będącej własnością japońsko-koreańskiej grupy Lotte) czy Princessa (należącej do szwajcarskiego koncernu Nestlé), Prince Polo to połączenie polskiej fabryki, rodzimych pracowników i lokalnej historii z międzynarodowym zapleczem finansowym.

Podsumowanie: czy Prince Polo to polska firma?

Odpowiedź na tak postawione pytanie ma dwa wymiary. Prince Polo nie jest polską firmą pod względem kapitałowym i prawnym – marka stanowi własność amerykańskiego holdingu Mondelēz International, Inc., do którego trafia wypracowany zysk operacyjny. Jednocześnie Prince Polo pozostaje polskim produktem o rodzimej tożsamości: powstało w Polsce, bazuje na tradycyjnej recepturze z 1955 roku i nieprzerwanie powstaje w Cieszynie, tworząc miejsca pracy dla polskich specjalistów i generując podatki lokalne.