Wedel właściciel i struktura kapitałowa: czy to polska firma?

Kwestia struktury własnościowej najstarszej fabryki czekolady w Polsce budzi niesłabnące zainteresowanie konsumentów, a zapytanie wedel właściciel pojawia się regularnie w dyskusjach dotyczących pochodzenia kapitału znanych marek. Wyroby sygnowane faksymile podpisu Emila Wedla uchodzą za symbol warszawskiej tradycji cukierniczej od 1851 roku. Z punktu widzenia prawa handlowego przedsiębiorstwo nie jest jednak polską własnością prywatną ani państwową. Obecnym właścicielem spółki LOTTE Wedel sp. z o.o. pozostaje międzynarodowy konglomerat LOTTE Group, wywodzący się z Japonii oraz Korei Południowej. Aby precyzyjnie odpowiedzieć na pytanie, czy Wedel to polska marka, należy przeanalizować drogę kapitałową przedsiębiorstwa oraz oddzielić strukturę własnościową od miejsca faktycznej produkcji.

Kto jest właścicielem Wedla? Grupa LOTTE i decyzja Komisji Europejskiej

Od września 2010 roku jedynym udziałowcem polskiego producenta słodyczy jest LOTTE Group – japońsko-południowokoreański holding założony w 1948 roku w Tokio przez Takeo Shigemitsu (Shin Kyuk-ho). Koncern działa w sektorze spożywczym, chemicznym, turystycznym oraz finansowym, a jego europejska ekspansja w segmencie wyrobów czekoladowych rozpoczęła się właśnie od zakupu polskiej spółki.

Przejęcie przedsiębiorstwa przez grupę LOTTE było bezpośrednią konsekwencją decyzji antymonopolowej Komisji Europejskiej (DG Competition). Na początku 2010 roku amerykański koncern Kraft Foods przejął brytyjską firmę Cadbury plc (ówczesnego właściciela Wedla) za kwotę ok. 11,9 mld funtów. Ponieważ Kraft Foods posiadał już w Polsce silną pozycję dzięki markom Milka, Alpen Gold oraz Prince Polo, połączenie z Wedlem stworzyłoby podmiot dominujący na rynku słodyczy czekoladowych. Unijny regulator nakazał dezinwestycję – Kraft Foods musiał sprzedać fabrykę na warszawskim Kamionku wraz ze znakami towarowymi E.Wedel. W czerwcu 2010 roku podpisano umowę sprzedaży z LOTTE Group, a proces integracji sfinalizowano jesienią tego samego roku.

Od Karola Wedla do globalnych koncernów: historia zmian kapitałowych

Droga kapitałowa przedsiębiorstwa obejmuje cztery główne epoki: rzemieślniczy rozwój rodziny Wedlów, okres przymusowej nacjonalizacji w PRL, prywatyzację z udziałem kapitału amerykańskiego i brytyjskiego oraz obecny etap azjatycki.

Przedsiębiorstwo założył w 1851 roku niemiecki cukiernik Karol Ernest Wedel, otwierając małą cukiernię i Parową Fabrykę Czekolady przy ul. Miodowej w Warszawie. W 1872 roku firmę przejął jego syn Emil Wedel, przenosząc działalność na ul. Szpitalną 8 i wprowadzając odręczny podpis „E.Wedel” jako zabezpieczenie przed podróbkami. Największy skok technologiczny nastąpił pod kierownictwem wnuka założyciela, Jana Wedla. W latach 1927–1931 wzniósł on nowoczesny kompleks produkcyjny na warszawskim Kamionku przy ul. Zamoyskiego, a w 1936 roku stworzył recepturę pianek Ptasie Mleczko. W 1926 roku Jan Wedel zamówił również u włoskiego artysty Leonetto Cappiello słynny plakat przedstawiający chłopca na zebrze, który do dziś stanowi symbol marki.

Po II wojnie światowej, w 1949 roku, władze PRL znacjonalizowały przedsiębiorstwo, zmieniając jego nazwę na „Zakłady Przemysłu Cukierniczego im. 22 Lipca (d. E.Wedel)”, a Jana Wedla odsunięto od zarządzania. Do tradycyjnej nazwy powrócono w 1989 roku.

Proces prywatyzacji rozpoczął się w 1991 roku, gdy kontrolę nad E.Wedel S.A. przejął amerykański koncern PepsiCo Foods International. Pod koniec lat 90. PepsiCo zdecydowało o podziale przedsiębiorstwa na trzy odrębne części:

1. Zakład produkcji czekolady przy ul. Zamoyskiego wraz z marką E.Wedel sprzedano w 1999 roku brytyjskiemu koncernowi Cadbury Schweppes.
2. Zakład ciastek i biszkoptów w Płońsku (produkujący m.in. Delicje Szampańskie) przejęła grupa Danone (później LU, obecnie Mondelez International).
3. Dział cukierków twardych i karmelków (marka Syrenka) trafił do fińskiego koncernu Leaf.

Przekształcenia kapitałowe fabryki E.Wedel

Dane: Dokumentacja rejestrowa KRS LOTTE Wedel sp. z o.o. oraz decyzje Komisji Europejskiej (DG Competition).

Czy Wedel jest polski? Produkcja, zatrudnienie i podatki

Odpowiedź na pytanie, do kogo należy Wedel, zależy od przyjętego kryterium. Jeśli analizowany jest wyłącznie kapitał właścicielski, wedel polska firma to pojęcie nieoddające prawdy handlowej – 100% udziałów w spółce kontroluje kapitał zagraniczny.

Jeżeli jednak ocenie podlega wymiar gospodarczy, operacyjny i kulturowy, przedsiębiorstwo zachowuje ściśle lokalny profil:

• Lokalizacja fabryki: Cała główna produkcja czekolad, batonów Pawełek i pianek Ptasie Mleczko odbywa się w zakładzie przy ul. Jana Zamoyskiego 28/30 w Warszawie (Praga-Południe), działającym nieprzerwanie w tej samej lokalizacji od 1931 roku.
• Miejsca pracy: LOTTE Wedel sp. z o.o. zatrudnia w Polsce ponad 1 200 pracowników na umowach o pracę.
• Podatki: Jako podmiot zarejestrowany w Polsce (NIP: 5272613819), spółka odprowadza podatki dochodowe (CIT), podatki pracownicze (PIT) oraz podatek od towarów i usług (VAT) do polskiego urzędu skarbowego.
• Inwestycje w Warszawie: We wrześniu 2024 roku obok historycznego zakładu uroczyście otwarto Muzeum Fabryka Czekolady E.Wedel – nowoczesny obiekt edukacyjno-kulturalny zintegrowany z liniami produkcyjnymi.

Wedel na tle polskiego rynku słodyczy

LOTTE Wedel sp. z o.o. pozostaje jednym z trzech czołowych graczy na krajowym rynku słodyczy czekoladowych (obok koncernów Mondelez i Ferrero), generując roczne przychody ze sprzedaży przekraczające 1,2 mld zł. Rynek ten charakteryzuje się dużą dojrzałością i wyraźnym podziałem między międzynarodowe grupy kapitałowe a podmioty z udziałem polskiego kapitału prywatnego.

Wielu konsumentów poszukujących słodyczy z rodzimym rodowodem weryfikuje strukturę własnościową pozostałych graczy, sprawdzając m.in. czy Wawel to polska firma, co pozwala porównać sytuację giełdowej spółki z Krakowa z modelem funkcjonowania warszawskiego Wedla w strukturach azjatyckiego holdingu.

Podsumowanie: czy Wedel to polska marka?

Weryfikując, kto jest właścicielem wedla oraz czy wedel jest polski, należy postawić jasny wniosek: E.Wedel to marka o polskich korzeniach, polskim dziedzictwie i warszawskim zapleczu produkcyjnym, której właścicielem kapitałowym od 2010 roku jest japońsko-południowokoreański koncern LOTTE Group. Firma płaci podatki w Polsce i wytwarza produkty na warszawskim Kamionku według tradycyjnych receptur, pozostając istotnym filarem polskiej gospodarki przetwórczej mimo zagranicznej struktury własnościowej.