Jutrzenka właściciel: czy to polska firma i do kogo należy bydgoska marka?

Pytanie o to, kim jest jutrzenka właściciel oraz jutrzenka czy to polska firma, regularnie powraca w analizach rynku spożywczego i decyzjach konsumenckich. W dobie fuzji międzynarodowych wielu kupujących stara się ustalić, czy jutrzenka jest polska, czy też podzieliła los przedsiębiorstw przejętych przez zagraniczne koncerny. Stan faktyczny jest bezdyskusyjny: Jutrzenka pozostaje w 100% w rękach polskiego kapitału prywatnego. Należy do grupy kapitałowej Colian, której założycielem, głównym akcjonariuszem i prezesem zarządu jest polski przedsiębiorca Jan Kolański. Co więcej, wyroby sygnowane tym logo są nieprzerwanie wytwarzane na terenie Polski, przede wszystkim w nowoczesnym zakładzie produkcyjnym w Bydgoszczy.

Historia Jutrzenki: od bydgoskich manufaktur do giełdy

Tradycja wytwórcza związana z marką Jutrzenka sięga okresu międzywojennego, choć samo przedsiębiorstwo pod tą nazwą utworzono po II wojnie światowej. Do najważniejszych protoplastów należały dwa bydgoskie podmioty: założona w 1920 roku przez Franza Lehmanna Fabryka Cukrów, Czekolady i Kakao „Lukullus” przy ul. Poznańskiej oraz utworzona w 1922 roku Fabryka Wyrobów Cukierniczych Braci Tysler przy ul. dr. Warmińskiego. W 1951 roku, w wyniku powojennej nacjonalizacji oraz scalenia mniejszych zakładów przemysłu cukierniczego na Kujawach, oficjalnie powołano państwowe Zakłady Przemysłu Cukierniczego „Jutrzenka”.

Przez kolejne dekady PRL Jutrzenka wyrosła na jednego z czołowych dostawców herbatników, ciastek, galaretek i draży w kraju. Po zmianach ustrojowych przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę akcyjną Skarbu Państwa, a w 1995 roku ZPC Jutrzenka S.A. zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Pozyskany kapitał pozwolił na wstępną modernizację technologiczną, jednak kluczowy zwrot w strukturze własnościowej nastąpił na początku XXI wieku.

Jan Kolański i integracja w ramach holdingu Colian

Przełomowy moment w najnowszej historii bydgoskich zakładów miał miejsce na przełomie 2003 i 2004 roku. To wtedy większościowy pakiet akcji giełdowej Jutrzenki przejął Jan Kolański wraz z małżonką Barbarą Kolańską. Przedsiębiorca ten dysponował już rozwiniętym zapleczem produkcyjnym – w 1990 roku założył w Piątku Wielkim koło Kalisza przedsiębiorstwo Ziołopex, specjalizujące się w ziołach, przyprawach (marka Appetita) i bakaliach.

Przejęcie Jutrzenki dało impuls do dynamicznej konsolidacji polskiego rynku słodyczy. W 2004 roku spółka odkupiła od szwajcarskiego koncernu Nestlé historyczną markę czekolad Goplana. Podobnie jak w przypadku bydgoskiego producenta, konsumenci sprawdzają regularnie, czy Goplana jest polska – transakcja ta przywróciła wówczas poznańską markę do polskiego portfela. W 2005 roku do holdingu włączono Fabrykę Pieczywa Cukierniczego „Kaliszanka”, właściciela marki wafli Grześki, w 2007 roku przejęto kaliską Hellenę (producenta m.in. Oranżady Hellena), a w 2013 roku Fabrykę Cukierniczą „Solidarność” z Lublina (twórcę Śliwki Nałęczowskiej).

W 2011 roku zdecydowano o ujednoliceniu architektury korporacyjnej: giełdowa spółka Jutrzenka Holding S.A. zmieniła nazwę na Colian S.A. (obecnie Colian sp. z o.o.), nawiązując bezpośrednio do nazwiska twórcy grupy. Centralę holdingu ulokowano w Opatówku koło Kalisza.

Gdzie powstają produkty Jutrzenki i co obejmuje jej oferta?

Przez wiele lat produkcja Jutrzenki mieściła się w zabytkowych, lecz ciasnych obiektach w śródmieściu Bydgoszczy. W ramach programu optymalizacji infrastruktury przemysłowej cały proces wytwórczy przeniesiono do nowoczesnego, rozbudowanego zakładu produkcyjnego zlokalizowanego przy ul. Srebrnej 22 na osiedlu Osowa Góra w Bydgoszczy. Zatrudnienie w tej fabryce wynosi około 370 osób.

Pod marką handlową Jutrzenka oferowane są przede wszystkim tradycyjne kategorie asortymentowe:

• Bakalie w czekoladzie: rodzynki w czekoladzie, orzechy laskowe w czekoladzie oraz wiśnie w czekoladzie;
• Herbatniki i ciastka: herbatniki Petit Beurre (maślane, kakaowe, ekstra kruche) oraz herbatniki Be-Be;
• Drobne słodycze i draże: Kamyki (orzechy w cukrowej skorupce) oraz draże mleczne.

Warto odnotować, że produkty, które pierwotnie rozwijały się pod szyldem Jutrzenki – takie jak ciastka Jeżyki, wafle Familijne czy żelki Akuku! – osiągnęły tak wysoką pozycję rynkową, że zostały wyodrębnione przez Colian jako samodzielne brandy parasolowe. O ile dawny państwowy przemysł cukierniczy w dużej mierze trafił w ręce międzynarodowych podmiotów, o tyle tradycyjne polskie marki słodyczy skupione w holdingu Jana Kolańskiego zachowały w całości krajową tożsamość właścicielską.

Wyniki finansowe i skala działalności Colian sp. z o.o.

Obecnie cała Grupa Colian zatrudnia w Polsce około 2500 pracowników i prowadzi sprzedaż zagraniczną do blisko 70 państw. Oprócz działalności w kraju holding dokonał ekspansji międzynarodowej, przejmując m.in. brytyjską markę czekoladek Elizabeth Shaw oraz irlandzkiego producenta pralin Lily O'Brien's.

Kondycję finansową spółki Colian sp. z o.o., stanowiącej trzon operacyjny holdingu w Polsce (w tym właściciela zakładów w Bydgoszczy, Kaliszu, Lublinie, Opatówku i Wykrotach), obrazują oficjalne sprawozdania finansowe złożone w Krajowym Rejestrze Sądowym:

Dane: sprawozdania finansowe Colian sp. z o.o. (KRS)

W latach 2021–2023 spółka zanotowała dynamiczny wzrost przychodów z poziomu 1,02 mld zł do ponad 1,32 mld zł, przy ponad trzykrotnym wzroście zysku netto w 2023 roku w ujęciu do 2021 roku.

Struktura kapitałowa: Kolański Foundation

Aby zapobiec rozdrobnieniu majątku i zabezpieczyć wielopokoleniową ciągłość zarządzania, rodzina Kolańskich wdrożyła rozwiązania oparte na polskiej ustawie o fundacjach rodzinnych. Kluczowym wehikułem kontrolnym stała się Kolański Foundation (Fundacja Rodzinna), która skupia udziały w podmiotach holdingu (w tym Colian Holding Sp. z o.o., Colian Sp. z o.o. oraz Colian Developer). Rozwiązanie to gwarantuje, że podmiot posiadający markę Jutrzenka pozostaje w rękach rodziny założyciela i jest chroniony przed przejęciem przez kapitał zagraniczny.

Podsumowując, Jutrzenka jest w pełnym wymiarze prawnym, kapitałowym i operacyjnym firmą polską. Jej właścicielem pozostaje Jan Kolański poprzez grupę Colian, a historyczny ośrodek produkcyjny w Bydgoszczy stanowi jeden z kluczowych filarów wytwórczych grupy.