Bakalland właściciel i pochodzenie marki: czy to polska firma?

Kwestia tego, kim jest obecny bakalland właściciel oraz czy bakalland jest polski, pojawia się w debacie publicznej za każdym razem, gdy konsumenci weryfikują pochodzenie produktów codziennego użytku na sklepowych półkach. Choć historia tego przedsiębiorstwa obfitowała w spektakularne zwroty akcji, obecność na warszawskim parkiecie giełdowym oraz kilkuletni okres dominacji zagranicznego funduszu private equity Innova Capital, to dziś odpowiedź na pytanie, bakalland czy to polska firma, brzmi w pełni twierdząco: tak. Za marką stoi obecnie podmiot FoodWell Sp. z o.o., którego kapitał znajduje się w rękach czołowych polskich inwestorów – twórcy InPostu Rafała Brzoski oraz założyciela Bakallandu Mariana Owerko.

Przemiany w strukturze grupy pokazują, jak ewoluują rodzime przedsiębiorstwa z segmentu FMCG. Dzisiejsze polskie firmy spożywcze nie tylko skutecznie bronią rodzimego rynku przed międzynarodowymi korporacjami, lecz także konsolidują branżę i odzyskują aktywa z rąk zagranicznych funduszy inwestycyjnych.

Od studenckiego pomysłu do giełdowego giganta

Początki przedsiębiorstwa sięgają 1991 roku, kiedy trzej absolwenci Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie – Marian Owerko, Artur Ungier oraz Jarosław Nikołajuk – założyli firmę Uno Tradex (przekształconą później w Uno Fresco Tradex). W realiach gospodarki transformacyjnej bakalie stanowiły towar luksusowy i wybitnie sezonowy, kupowany niemal wyłącznie przed świętami Bożego Narodzenia jako dodatek do makowców czy ciast. Założyciele postawili trafną diagnozę rynkową: orzechy, rodzynki i suszone owoce miały stać się całoroczną, zdrową przekąską towarzyszącą konsumentom każdego dnia.

Firma rozwijała własne marki – początkowo UNO, a następnie Bakalland – budując ogólnokrajową dystrybucję w sieciach handlowych. W 2006 roku Bakalland S.A. zadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, pozyskując kapitał na rozbudowę mocy wytwórczych i przejęcia mniejszych konkurentów. Marian Owerko sprawował wówczas funkcję prezesa zarządu nieprzerwanie do 2014 roku.

Epizod z funduszem Innova Capital i repolonizacja

W sierpniu 2014 roku doszło do kluczowej zmiany kapitałowej. Środkowoeuropejski fundusz private equity Innova Capital, działający poprzez luksemburski wehikuł Innova Phoenix Sarl, objął pakiet większościowy (ok. 60% akcji) w Bakalland S.A. W tym samym roku przeprowadzono transakcję połączenia z firmą Rieber Foods Polska S.A., właścicielem legendarnej marki Delecta oraz zabytkowego kompleksu fabrycznego we Włocławku. W 2015 roku spółka została wycofana z obrotu giełdowego na GPW.

Zagraniczna kontrola nie trwała jednak na stałe. W listopadzie 2021 roku ogłoszono podpisanie przedwstępnej umowy odkupienia od Innova Capital pakietu około 90% akcji Bakalland S.A. Inicjatorami transakcji byli Marian Owerko (działający przez wehikuł inwestycyjny Uno Capital) oraz Rafał Brzoska (kontrolujący podmioty O&R Holding oraz Rio Amsterdam Sp. z o.o.). W lutym 2022 roku transakcja uzyskała bezwarunkową zgodę Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), w wyniku czego firma przeszła pełną repolonizację, a Marian Owerko powrócił do bezpośredniego kierowania przedsiębiorstwem.

Powstanie grupy FoodWell i sojusz z marką Purella

Kolejny krok konsolidacyjny nastąpił w październiku 2022 roku. Bakalland sfinalizował fuzję z dynamicznie rosnącą spółką Purella Sp. z o.o., znaną m.in. z linii produktów superfoods oraz marki BeRAW, rozwijanej we współpracy z trenerką fitness Ewą Chodakowską i jej mężem Eleftheriosem Kavoukisem. Połączone struktury przyjęły jednolitą nazwę handlową i rejestrową: FoodWell Sp. z o.o.

W ten sposób pod jednym dachem zgromadzono komplementarne portfolio marek:

• Bakalland – bakalie klasyczne, orzechy, ziarna oraz batony zbożowe Ba!,
• Delecta – mieszanki do wypieku ciast, desery w proszku, proszki do pieczenia i aromaty,
• Anatol – tradycyjna kawa zbożowa,
• Purella – superfoods, funkcjonalne dodatki do dań i zioła,
• BeRAW – batony proteinowe i zdrowe przekąski funkcjonalne.

Struktura własnościowa i dane finansowe

Zgodnie z aktualnymi danymi z Krajowego Rejestru Sądowego kapitał zakładowy FoodWell Sp. z o.o. wynosi 9 520 600,00 zł i dzieli się na udziały o wartości nominalnej 50 zł każdy. Dominującym wspólnikiem sprawującym kontrolę operacyjną jest spółka Rio Amsterdam Sp. z o.o., powiązana bezpośrednio z Rafałem Brzoską. Zarejestrowany pakiet tej spółki wynosi 144 203 udziały o łącznej wartości 7 210 150 zł, co daje ok. 75,7% kapitału zakładowego. Mniejszościowym wspólnikiem instytucjonalnym pozostaje fundusz Uno Capital 1 Sp. z o.o. ASI Sp. k.-a. (Marian Owerko) z wkładem ok. 1,5 mln zł (ok. 15,5% kapitału). Pozostałe udziały mniejszościowe należą do dawnych akcjonariuszy Purelli, w tym Ewy Chodakowskiej i Eleftheriosa Kavoukisa.

Skalę działalności przedsiębiorstwa w latach transformacji kapitałowej ilustrują oficjalne dane ze sprawozdań finansowych złożonych do repozytorium KRS:

Dane: Sprawozdania finansowe KRS (KRS: 0000968772) / platforma BizRaport

Widoczna w ostatnim, 18-miesięcznym okresie rozliczeniowym strata netto wynikała z absorpcji kosztów połączenia obu przedsiębiorstw, zamknięcia wielomilionowych inwestycji optymalizacyjnych (szacowanych na ok. 75 mln zł) oraz unifikacji systemów logistycznych i produkcyjnych.

Zaplecze wytwórcze w Polsce

O polskim rodowodzie przedsiębiorstwa świadczy nie tylko skład zarządu i wspólników, lecz także fizyczna infrastruktura produkcyjna. Produkty sygnowane logo Bakalland i marek pokrewnych wytwarzane są w krajowych zakładach:

1. Fabryka w Janowie Podlaskim (woj. lubelskie) – kluczowe centrum operacyjne dla bakalii. Odpowiada za zaawansowane czyszczenie, selekcję, obróbkę i pakowanie orzechów oraz suszonych owoców, a także zautomatyzowane linie produkujące batony zbożowe Ba!.
2. Fabryka we Włocławku (woj. kujawsko-pomorskie) – zakład o tradycji przemysłowej sięgającej 1816 roku, związany historycznie z marką Delecta i dawnymi Kujawskimi Zakładami Kawy Zbożowej. Dziś stanowi nowoczesny ośrodek produkcji deserów, dodatków do ciast i kawy zbożowej Anatol.
3. Dodatkowe zakłady w Łodzi oraz Osinie, które uzupełniają moce przerobowe grupy w segmencie przetwórstwa surowców.

Podsumowanie: jednoznaczna odpowiedź

Podsumowując analizę kapitałową i organizacyjną: Bakalland to bezsprzecznie polska firma. Epizod z obecnością funduszu Innova Capital zakończył się na początku 2022 roku wraz z transakcją wykupu akcji przez Rafała Brzoskę i Mariana Owerko. Dziś podmiot FoodWell Sp. z o.o. dysponuje 100% polskim kapitałem, zatrudnia kilkuset pracowników w krajowych zakładach produkcyjnych i skutecznie rywalizuje na europejskim rynku zdrowej żywności.