Temu: czy to polska firma? Sprawdzamy, do kogo należy marketplace i kim jest Temu właściciel

Pytanie o to, czy temu jest polskie, regularnie pojawia się w dyskusjach konsumenckich nad Wisłą, do czego w dużej mierze przyczyniła się agresywna obecność reklamowa serwisu oraz w pełni spolonizowana aplikacja. W obliczu setek tysięcy paczek doręczanych każdego tygodnia wielu kupujących próbuje ustalić, do kogo należy temu i czy dynamicznie rosnący sklep ma cokolwiek wspólnego z rodzimym rynkiem handlowym. Odpowiedź na te wątpliwości jest w świetle dokumentów korporacyjnych jednoznaczna: Temu właściciel to międzynarodowy holding PDD Holdings Inc. o chińskim rodowodzie, a sama platforma stanowi zagraniczny marketplace oparty na bezpośrednim imporcie towarów z Azji, niemający żadnych związków z polskim kapitałem.

Kto stoi za platformą? Właściciel, założyciel i korporacyjna sieć PDD Holdings

Aby zrozumieć strukturę właścicielską Temu, należy przyjrzeć się podmiotowi dominującemu. Właścicielem serwisu jest konglomerat PDD Holdings Inc., który powstał wokół chińskiej platformy zakupów grupowych Pinduoduo. Twórcą całego imperium jest chiński przedsiębiorca i miliarder Colin Huang (znany również jako Huang Zheng). Z wykształcenia informatyk po University of Wisconsin oraz były inżynier amerykańskiej centrali Google, założył Pinduoduo w 2015 roku. Choć w 2021 roku Colin Huang oficjalnie ustąpił ze stanowiska dyrektora generalnego i prezesa zarządu holdingu, wciąż pozostaje jego wiodącym akcjonariuszem i głównym architektem globalnej ekspansji grupy.

Struktura formalna PDD Holdings została ukształtowana z myślą o międzynarodowych rynkach finansowych:

• Spółka matka PDD Holdings Inc. została inkorporowana na Kajmanach, co stanowi powszechny standard dla azjatyckich spółek technologicznych pozyskujących kapitał na zachodzie.
• Akcje holdingu są notowane na amerykańskiej giełdzie NASDAQ pod symbolem giełdowym PDD.
• W 2023 roku PDD Holdings przeniósł swoją główną siedzibę rejestrową i zarządczą z Szanghaju do Dublina w Irlandii.

W strukturze unijnej bezpośrednim operatorem platformy Temu jest zarejestrowana w Irlandii spółka Whaleco Technology Limited. To ona widnieje w regulaminie serwisu jako strona umów zawieranych z europejskimi konsumentami. W Polsce funkcjonuje powiązana spółka Whaleco Poland sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, jednak jej rola sprowadza się do obsługi kwestii proceduralnych, rozliczeń w ramach procedury VAT-OSS oraz wymogów administracyjnych. Podmiot ten nie decyduje o strategii biznesowej ani nie wytwarza sprzedawanych produktów.

Model biznesowy C2M: dlaczego towary na Temu są tak tanie?

Przekonanie części kupujących o lokalnym charakterze sklepu bywa wzmacniane faktem, że przesyłki doręczają polscy kurierzy oraz krajowi operatorzy logistyczni do sieci automatów paczkowych. Jest to jednak wyłącznie etap tzw. ostatniej mili. W rzeczywistości Temu funkcjonuje w oparciu o model C2M (Consumer-to-Manufacturer), określany przez zarząd spółki mianem Next-Gen Manufacturing.

W tym schemacie wyeliminowano tradycyjny łańcuch pośredników – dystrybutorów, importerów, hurtownie oraz sklepy stacjonarne. Zamówienia składane przez polskich użytkowników trafiają bezpośrednio do baz produkcyjnych i magazynów zlokalizowanych w Chinach (przede wszystkim w prowincji Guangdong oraz węzłach handlowych takich jak Yiwu). Stamtąd towary transportowane są drogą lotniczą do europejskich hubów przeładunkowych, a następnie przekazywane lokalnym firmom doręczeniowym w Polsce.

Ekspansja Temu w Polsce i starcie z Allegro: twarde dane rynkowe

Platforma Temu oficjalnie zadebiutowała w Stanach Zjednoczonych we wrześniu 2022 roku, natomiast jej polska wersja została uruchomiona w maju 2023 roku. W ciągu zaledwie kilkunastu miesięcy serwis osiągnął bezprecedensowy przyrost liczby odwiedzających, włączając się w bezpośrednią rywalizację z wieloletnimi liderami handlu elektronicznego w Polsce.

Oficjalne dane z badania Mediapanel, realizowanego wspólnie przez Gemius oraz Polskie Badania Internetu (PBI), obrazują układ sił w segmencie e-commerce po pierwszym roku intensywnej ekspansji platformy.

Dane: Badanie Mediapanel (Gemius/PBI), wyniki za marzec 2024 r.

Zestawienie dowodzi skali zjawiska: Temu w niecały rok wyprzedziło dotychczasowego lidera zakupów transgranicznych z Azji, czyli AliExpress, zbliżając się do pułapu kilkunastu milionów użytkowników miesięcznie. Eksperci rynku zwracają jednak uwagę na istotną różnicę w zaangażowaniu kupujących. Podczas gdy polscy konsumenci często analizują, czy Allegro jest polskie ze względu na jego giełdowy akcjonariat, rodzimy lider generuje nieporównywalnie wyższy wskaźnik lojalności – średni czas spędzony na Allegro wynosił w badanym okresie ponad 1,5 godziny na użytkownika, wobec około 35 minut w aplikacji Temu.

Polski kapitał a zagraniczne marketplace'y: jak odróżnić rodzimy handel od platform globalnych?

Obecność języka polskiego, obsługa płatności w złotówkach (w tym popularnego systemu BLIK) oraz sprawna komunikacja posprzedażowa nie oznaczają, że mamy do czynienia z polskim przedsiębiorstwem. Zagraniczne koncerny technologiczne inwestują wielomilionowe budżety w lokalizację interfejsów, aby zredukować bariery psychologiczne konsumentów.

Dla klientów, których priorytetem jest wspieranie rodzimej gospodarki i sklepy z polskim kapitałem, zakupy na platformach cross-border wiążą się z zupełnie innym obiegiem kapitału. Marże ze sprzedaży oraz zyski korporacyjne trafiają do podmiotów zagranicznych, a podatki dochodowe nie zasilają polskiego budżetu w stopniu porównywalnym z firmami zarejestrowanymi i rozliczającymi się w kraju.

Model funkcjonowania platformy budzi również zastrzeżenia instytucji nadzorczych:

1. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wszczął postępowania wyjaśniające wobec spółki Whaleco Technology Limited. Zastrzeżenia dotyczą m.in. niepełnego informowania o danych kontaktowych sprzedawców, stosowania mechanizmów wywierania presji psychologicznej (tzw. dark patterns, takich jak odliczające liczniki rzekomej dostępności towaru) oraz nieprawidłowości we wdrażaniu unijnej dyrektywy Omnibus w zakresie prezentowania najniższej ceny z ostatnich 30 dni.
2. Komisja Europejska w maju 2024 roku oficjalnie zaklasyfikowała Temu jako Bardzo Dużą Platformę Internetową (VLOP – Very Large Online Platform) w ramach aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act – DSA), nakładając na nią rygorystyczne wymogi weryfikacji niebezpiecznych produktów oraz przeciwdziałania uzależniającym rozwiązaniom w aplikacji.
3. Kwestie celne: Na poziomie Unii Europejskiej toczy się debata dotycząca likwidacji zwolnienia z cła dla przesyłek o wartości poniżej 150 euro, z którego masowo korzystają platformy wysyłające drobne paczki z Chin bezpośrednio do europejskich odbiorców.

Podsumowanie: jednoznaczna odpowiedź dla konsumentów

Podsumowując zgromadzony materiał dowodowy: Temu nie jest i nigdy nie było polską firmą. To globalny projekt e-commerce należący do PDD Holdings Inc. – holdingu zarejestrowanego na Kajmanach, notowanego na giełdzie NASDAQ, zarządzanego operacyjnie z Dublina i wywodzącego się z chińskiego ekosystemu technologicznego stworzonego przez Colina Huanga. Korzystanie z platformy oznacza udział w bezpośrednim imporcie towarów z chińskich fabryk, a nie zakupy w polskim sklepie internetowym.