Czy Empik jest polski? Właściciel, kapitał i historia Grupy Empik

Pytanie o to, czy Empik jest polski, powraca regularnie przy okazji dyskusji o rodzimym handlu i strukturze kapitałowej największych sieci detalicznych w kraju. Wokół kwestii, kto jest właścicielem Empiku oraz do kogo należy Empik, przez lata narosło wiele nieporozumień wynikających z transformacji ustrojowej lat 90. oraz obecności zagranicznych funduszy inwestycyjnych. Odpowiedź na pytanie, czy Empik to polska firma, od sierpnia 2022 roku jest jednak jednoznaczna: tak, przedsiębiorstwo znajduje się pod kontrolą polskiego kapitału. Pakiet większościowy (51% akcji) jest w rękach polskiej menedżerki i prezeski zarządu Ewy Szmidt-Belcarz, natomiast pozostałe 49% udziałów posiada środkowoeuropejski fundusz Penta Investments.

Struktura własnościowa: Kto jest właścicielem Empiku od 2022 roku?

Kluczowy zwrot w strukturze właścicielskiej sieci nastąpił w sierpniu 2022 roku. Wówczas sfinalizowano transakcję wykupu menedżerskiego (Management Buy-Out – MBO), w ramach której Ewa Szmidt-Belcarz, kierująca Grupą Empik jako prezeska zarządu od 2015 roku, odkupiła pakiet większościowy 51% akcji od dotychczasowego wyłącznego właściciela, funduszu Penta Investments.

Transakcja została przeprowadzona za pośrednictwem kontrolowanego przez menedżerkę wehikułu inwestycyjnego EGHL Investment Limited i wymagała formalnej zgody Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Urząd antymonopolowy wydał bezwarunkową decyzję aprobującą przejęcie kontroli, argumentując to brakiem nakładania się działalności rynkowej inwestorki z rynkami właściwymi spółki.

Obecna struktura akcjonariatu Grupy Empik prezentuje się następująco:

• Ewa Szmidt-Belcarz (prezeska zarządu): 51% akcji (pakiet większościowy i kontrola operacyjna),
• Penta Investments: 49% akcji (udziałowiec mniejszościowy i partner finansowy).

Z punktu widzenia prawa gospodarczego i ładu korporacyjnego Grupa Empik jest spółką z dominującym polskim kapitałem prywatnym. Siedziba główna przedsiębiorstwa znajduje się w Warszawie, tu zapadają wszystkie decyzje strategiczne, a podatki dochodowe oraz VAT odprowadzane są do polskiego budżetu.

Od KMPiK do współczesności: Jak zmieniał się właściciel Empiku

Aby zrozumieć, dlaczego status właścicielski sieci budził w przeszłości wątpliwości, warto przyjrzeć się jej ponad siedemdziesięcioletniej historii. Empik to polska firma o korzeniach sięgających okresu powojennego, lecz w toku transformacji rynkowej wielokrotnie zmieniała akcjonariuszy.

• Początki w PRL (1948–1990): Pierwszy Klub Międzynarodowej Prasy i Książki (KMPiK) otwarto 6 października 1948 roku przy placu Unii Lubelskiej w Warszawie. Placówki KMPiK działały w strukturach państwowo-spółdzielczego koncernu Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza (RSW) „Prasa” (później RSW „Prasa-Książka-Ruch”), pełniąc funkcję czytelni prasy zagranicznej, księgarni i domów kultury.
• Prywatyzacja i era Eastbridge (1991–2012): Po likwidacji RSW na początku lat 90. majątek klubów posłużył do założenia spółki Empik. W 1994 roku Skarb Państwa sprywatyzował przedsiębiorstwo, sprzedając je grupie Eastbridge, założonej przez biznesmena Yarona Brucknera. Powstał giełdowy holding Empik Media & Fashion (EM&F) notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, który obok Empiku rozwijał m.in. sieć Smyk oraz franczyzy odzieżowe.
• Rządy funduszu Penta Investments (2012–2022): W 2012 roku środkowoeuropejski fundusz private equity Penta Investments wszedł do akcjonariatu EM&F w porozumieniu z Eastbridge. Po śmierci Yarona Brucknera w 2013 roku Penta przejęła pełną kontrolę nad grupą, a w 2016 roku wykupiła pozostałe udziały i wycofała spółkę z warszawskiego parkietu. W kolejnych latach przeprowadzono restrukturyzację: sprzedano segmenty odzieżowe i szkoły językowe, koncentrując całą uwagę na marce Empik.

Ekosystem biznesowy i wyniki: Skala działalności Grupy Empik

Pod kierownictwem Ewy Szmidt-Belcarz Grupa Empik przeszła kompleksową transformację cyfrową i rozwinęła model wielokanałowy (omnichannel). Dziś sieć to nie tylko placówki stacjonarne, ale szeroki ekosystem obejmujący platformę empik.com, usługi subskrypcyjne Empik Go (e-booki, audiobooki), platformę biletową Going. / Empik Bilety, serwis fotograficzny Empik Foto, dystrybutorów treści cyfrowych Virtualo i e-Muzyka oraz sieć sklepów papierniczych Papiernik Czerski.

Kondycję finansową i tempo ekspansji Grupy Empik w latach 2022–2025 obrazują oficjalne wskaźniki operacyjne spółki:

Dane: Raporty finansowe i komunikaty prasowe Grupy Empik

Z danych wynika dynamiczny wzrost skali działalności: łączna wartość sprzedaży brutto (GMV) wzrosła z 2,85 mld zł w 2022 roku do niemal 4,9 mld zł w 2025 roku. Fundamentalną rolę odgrywa kanał e-commerce, który odpowiada za około 56% całkowitego GMV Grupy, w czym kluczowy udział ma platforma otwarta Empik Marketplace, generująca ponad 1 mld zł rocznego obrotu.

Podsumowanie: Czy Empik można uznać za polską firmę?

Analiza struktury własnościowej i modelu operacyjnego pozwala jednoznacznie rozstrzygnąć tożsamość rynkową marki. Empik właściciel w osobie Ewy Szmidt-Belcarz posiada pakiet kontrolny 51% akcji, co oznacza, że strategiczny głos w spółce należy do polskiego zarządu. Choć obecność 49% udziałów funduszu Penta Investments stanowi istotny komponent międzynarodowego kapitału finansowego, to pod względem operacyjnym, podatkowym i decyzyjnym Empik działa jako polskie przedsiębiorstwo handlowe.