Polpharma właściciel – czy to polska firma i do kogo należy krajowy lider lekowy?

Wokół polskiego rynku farmaceutycznego nieustannie toczą się debaty dotyczące suwerenności lekowej, a kwestia tego, kim jest polpharma właściciel, regularnie powraca w analizach gospodarczych i pytaniach konsumentów. Gdy pacjenci sięgają po popularne medykamenty w aptekach, nierzadko pojawia się wątpliwość: polpharma czy to polska firma? Odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna: tak, Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. to przedsiębiorstwo oparte w całości na polskim kapitale prywatnym, kontrolowane przez jednego z najbardziej doświadczonych rodzimych inwestorów przemysłowych – Jerzego Staraka. Choć międzynarodowa skala ekspansji grupy bywa powodem pytań o to, czy polpharma jest polska, serce technologiczne, kluczowe fabryki oraz ośrodek decyzji strategicznych przedsiębiorstwa od dziesięcioleci pozostają zlokalizowane w Polsce.

Od fabryki w Starogardzie Gdańskim do prywatyzacji w 2000 roku

Historia dzisiejszego lidera rynku sięga 1935 roku, kiedy w Starogardzie Gdańskim powołano do życia Fabrykę Chemiczno-Farmaceutyczną „Polpharma”. Po zakończeniu II wojny światowej zakład znacjonalizowano i włączono w struktury Zjednoczenia Przemysłu Farmaceutycznego Polfa jako Polfa Starogard Gdański. Przez kolejne dekady przedsiębiorstwo wytwarzało powszechnie stosowane medykamenty oraz syntetyzowało chemiczne substancje aktywne na potrzeby polskiej służby zdrowia.

Prawdziwym punktem zwrotnym w nowoczesnych dziejach firmy okazał się lipiec 2000 roku. Wówczas rząd zakończył proces prywatyzacyjny starogardzkich zakładów. Pakiet większościowy akcji od Skarbu Państwa za kwotę około 343 mln zł nabyło polskie konsorcjum inwestorów pod przewodnictwem Jerzego Staraka i jego wehikułu Spectra Holding (później Spectra S.A.).

W tamtym okresie większość zachodnioeuropejskich producentów zamykała własne linie syntezy chemicznej i przenosiła produkcję półproduktów farmaceutycznych do Indii oraz Chin. Nowy właściciel Polpharmy podjął odmienną, ryzykowną decyzję biznesową: zainwestował w gruntowną modernizację wydziału chemicznego w Starogardzie Gdańskim. Z biegiem lat utrzymanie własnej syntezy substancji czynnych (API – Active Pharmaceutical Ingredients) okazało się strategicznym atutem, który uniezależnił przedsiębiorstwo od zawirowań w globalnych łańcuchach dostaw.

Struktura kapitałowa: Jerzy Starak, Spectra i międzynarodowe wehikuły

Główną postacią kontrolującą Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. pozostaje Jerzy Starak. Przedsiębiorca, który od lat plasuje się w ścisłej czołówce zestawień najbogatszych Polaków magazynu „Forbes”, posiada bezpośrednio i pośrednio pakiet dający pełną kontrolę operacyjną (około 64,5% akcji). W strukturze właścicielskiej koncernu na przestrzeni minionych dwóch dekad pojawiały się różne powiązane z nim podmioty prawne, w tym wehikuł inwestycyjny Genefar B.V., zarejestrowany w Holandii.

Obecność struktur holdingowych w jurysdykcjach zachodnioeuropejskich wynikała przede wszystkim z potrzeb obsługi międzynarodowych fuzji i przejęć – takich jak negocjowana w 2007 roku fuzja z węgierskim koncernem Gedeon Richter czy późniejsze akwizycje w Europie i Azji. Formalna obecność spółek holdingowych nie zmienia faktu, że ostatecznym beneficjentem rzeczywistym pozostaje polski kapitał. W dobie globalizacji rynkowej konsumenci coraz dokładniej analizują, jak prezentują się poszczególne polskie marki pod kątem rzeczywistego pochodzenia ich kapitału, a Polpharma jest jednym z nielicznych przykładów krajowych podmiotów, które w strategicznej branży nie zostały wchłonięte przez zagraniczne korporacje.

W kolejnych latach grupa konsekwentnie konsolidowała krajowy rynek leków. W 2012 roku Polpharma odkupiła od Skarbu Państwa Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa (Polfa Warszawa) za kwotę niemal 962 mln zł, włączając w swój ekosystem zakłady w stolicy oraz Medana Pharma w Sieradzu.

Infrastruktura przemysłowa: 5 fabryk i zaplecze badawczo-rozwojowe

Dzisiejsza obecność wytwórcza Polpharmy na terenie Polski opiera się na 5 wyspecjalizowanych zakładach produkcyjnych:

1. Starogard Gdański – historyczna siedziba oraz centralny kompleks produkujący formy stałe (tabletki, kapsułki) oraz substancje czynne API.
2. Warszawa – zakład Polfa Warszawa, skupiony na produkcji preparatów sterylnych, ampułek oraz kropli okulistycznych.
3. Sieradz – zakład Medana Pharma, wyspecjalizowany w formach płynnych, syropach, zawiesinach oraz preparatach pediatrycznych.
4. Nowa Dęba – fabryka wytwarzająca formy stałe leków bez recepty i suplementów diety.
5. Duchnice koło Ożarowa Mazowieckiego – nowoczesny kompleks produkcyjno-magazynowy zrealizowany w ramach rozwoju warszawskiej Polfy.

Przedsiębiorstwo prowadzi 3 wyspecjalizowane ośrodki badawczo-rozwojowe w Polsce, zatrudniając ponad 300 naukowców, chemików i analityków. Od momentu prywatyzacji w 2000 roku łączna wartość nakładów inwestycyjnych na rozwój infrastruktury oraz programy B+R przekroczyła kwotę 2,5 mld zł. Równolegle Jerzy Starak rozwinął siostrzany podmiot Polpharma Biologics, dedykowany innowacyjnym lekom biopodobnym.

W portfelu grupy znajduje się ponad 400 produktów leczniczych, w tym uznane preparaty na receptę (Rx) oraz kultowe leki dostępne bez recepty (OTC), takie jak Acard, Polopiryna, Pyralgina, Ranigast, Biotebal, Scorbolamid, Starazolin czy Allertec.

Wyniki finansowe i skala działalności Zakładów Farmaceutycznych Polpharma S.A.

Skalę operacyjną polskiego lidera najlepiej odzwierciedlają twarde sprawozdania finansowe składane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Poniższa tabela przedstawia przychody netto oraz zysk netto jednostki dominującej w Polsce za lata 2021–2023.

Na poziomie całej Grupy Kapitałowej Polpharma, która zarządza także spółkami zagranicznymi (m.in. Santo Member of Polpharma Group w Kazachstanie czy Farmaprojects w Hiszpanii), rok 2024 przyniósł historyczny rekord: przychody ze sprzedaży całej grupy przekroczyły próg 1 miliarda euro. W samych polskich strukturach przedsiębiorstwa pracuje od 4,3 do 4,7 tysiąca osób, natomiast globalna załoga grupy liczy około 7,5 tysiąca pracowników.

Filary bezpieczeństwa lekowego i gospodarcza rola koncernu

Pozycja rynkowa Polpharmy ma bezpośredni wymiar strategiczny dla funkcjonowania polskiego państwa. Szacunki rynkowe wskazują, że co ósme opakowanie leku wydawane w polskich aptekach oraz co trzecie opakowanie stosowane w krajowych szpitalach pochodzi z zakładów tego wytwórcy. Wytwarzanie leków ratujących życie w fabrykach zlokalizowanych w Starogardzie Gdańskim, Warszawie czy Sieradzu gwarantuje ciągłość terapii pacjentów w sytuacjach kryzysowych.

Jednocześnie Polpharma jest potężnym eksporterem. Gotowe formy leków trafiają do 35 państw, a wytwarzane w Starogardzie Gdańskim substancje czynne (API) są sprzedawane producentom farmaceutycznym w ponad 70 krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych i państwach Europy Zachodniej.

Ostateczna odpowiedź na pytanie o tożsamość firmy nie pozostawia miejsca na domysły. Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. to w pełni prywatny, polski koncern z siedzibą w Starogardzie Gdańskim, kierowany i rozwijany przez polskiego inwestora Jerzego Staraka. Świadome decyzje zakupowe pacjentów, którzy w aptekach wybierają polskie produkty, przekładają się bezpośrednio na utrzymanie tysięcy specjalistycznych miejsc pracy w kraju, rozwój rodzimych laboratoriów badawczych oraz gwarancję suwerenności lekowej Polski.