Czy Groszek to polski sklep? Dla marki Groszek właściciel i kapitał pod lupą
- Stan na dzień
- Podstawa ustaleń
- Źródła wskazane w treści artykułu.
- Zastrzeżenie
- Struktura właścicielska i miejsce produkcji mogą się zmienić po dacie weryfikacji.
Zastanawiając się nad tym, czy groszek jest polski, konsumenci stają przed pozornym paradoksem współczesnego handlu detalicznego. Z jednej strony w przypadku sieci Groszek właściciel praw do marki, centralnego systemu logistycznego oraz ogólnokrajowej strategii marketingowej to Grupa Eurocash – podmiot notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, w którym dominujący pakiet kontrolny posiada portugalski przedsiębiorca Luis Amaral. Z drugiej strony każdy pojedynczy sklep z charakterystycznym zielonym logo jest samodzielnym podmiotem gospodarczym prowadzonym przez lokalnego, polskiego kupca. Aby rzetelnie ocenić pochodzenie kapitału w sieci Groszek, konieczne jest rozdzielenie dwóch płaszczyzn: organizatora franczyzy oraz faktycznych właścicieli placówek handlowych.
Początki sieci Groszek: Lubelski rodowód i transakcja za ponad miliard złotych
Marka Groszek nie powstała jako projekt zagranicznego koncernu, lecz jako inicjatywa w stu procentach rodzima. Sieć została założona we wrześniu 2000 roku przez lubelską grupę handlową Emperia Holding (początkowo działającą pod nazwą Eldorado), zarządzaną przez Artura Kawę. Celem przedsięwzięcia było zintegrowanie rozproszonych, małych i średnich sklepów spożywczych pod wspólnym szyldem, aby umożliwić im skuteczną obronę pozycji rynkowej wobec ekspansji zagranicznych dyskontów i hipermarketów. Przez lata sieć rozwijała się pod skrzydłami spółki Detal Koncept, będącej częścią Grupy Dystrybucyjnej Tradis – hurtowego zaplecza Emperii.
Przełom w historii marki nastąpił w latach 2010–2011. We wrześniu 2010 roku giełdowy rywal Emperii, Grupa Eurocash, ogłosił niespodziewane wezwanie na akcje lubelskiej spółki, co zapoczątkowało próbę wrogiego przejęcia. Po miesiącach batalii prawnej i rynkowej strony podpisały wstępne porozumienie, zakładające sprzedaż pionu hurtowego Tradis na rzecz Eurocashu. W połowie 2011 roku transakcja stanęła jednak pod znakiem zapytania – Emperia odstąpiła od umowy, zarzucając partnerowi opóźnienia, i zażądała 200 mln zł kary umownej. Konflikt zakończył się ostateczną ugodą podpisaną 21 grudnia 2011 roku. Na jej mocy Eurocash sfinalizował zakup Grupy Tradis za kwotę 1,096 mld zł, przejmując wraz z nią pełną kontrolę nad marką Groszek. Pod nowym zarządem sieć kontynuowała ekspansję, a w 2020 roku, z okazji jubileuszu 20-lecia istnienia, przeszła głęboki rebranding obejmujący nowe logo, modernizację wnętrz z użyciem mebli z drewna buczynowego oraz hasło „Groszek. Pełny zakupów. Pełny radości”.
Struktura kapitałowa Grupy Eurocash: Kto kontroluje spółkę matkę?
Organizatorem sieci i właścicielem praw do znaku towarowego Groszek jest spółka Eurocash S.A. z siedzibą w Komornikach pod Poznaniem, która zarządza segmentem franczyzowym poprzez jednostkę Eurocash Sieci Partnerskie. Od 2005 roku Eurocash jest spółką publiczną, notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Pod względem struktury własnościowej nie jest to jednak podmiot o czysto polskim kapitale.
Kluczową postacią i największym akcjonariuszem Eurocash S.A. pozostaje Luis Manuel Conceição do Amaral. Przedsiębiorca kontroluje łącznie 44,04% kapitału zakładowego i głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, realizując swoje zaangażowanie głównie za pośrednictwem zarejestrowanej w Luksemburgu spółki Politra S.a.r.l. Istotną rolę w akcjonariacie odgrywają również polskie Otwarte Fundusze Emerytalne, dbające o emerytalne oszczędności Polaków, a pozostała część akcji znajduje się w wolnym obrocie giełdowym.
Odpowiedź na pytanie, czy eurocash jest polski, wykazuje więc złożoną strukturę: formalna centrala, podatki korporacyjne i zatrudnienie mieszczą się w Polsce, lecz kontrola strategiczna spoczywa w rękach inwestora z Portugalii.
| Akcjonariusz | Udział w kapitale zakładowym i głosach | Profil i pochodzenie kapitału |
|---|---|---|
| Luis Manuel Conceição do Amaral (w tym Politra S.a.r.l.) | 44,04% | Inwestor strategiczny (Portugalia) |
| Generali PTE S.A. | 7,10% | Otwarty fundusz emerytalny (Polska) |
| Allianz Polska OFE | 5,11% | Otwarty fundusz emerytalny (Polska) |
| Dane: Grupa Eurocash, Strefa Inwestorów |
Model miękkiej franczyzy: Polski kapitał na poziomie sklepu
Zupełnie inaczej kwestia kapitału wygląda na poziomie pojedynczego punktu sprzedaży. Groszek rozwija się w modelu tzw. miękkiej franczyzy. W przeciwieństwie do systemów agencyjnych (gdzie lokal i asortyment pozostają własnością centrali sieci), placówka Groszka to w 100% niezależny polski biznes.
Przedsiębiorca przystępujący do sieci jest właścicielem lub wieloletnim najemcą lokalu i prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG lub KRS. To do niego należy towar na półkach, on ustala marże, decyduje o doborze lokalnych dostawców pieczywa, nabiału czy wyrobów mięsnych oraz odpowiada za politykę zatrudnienia. Co niezwykle istotne z perspektywy gospodarczej, podatki dochodowe z działalności (PIT lub CIT), podatek od nieruchomości oraz składki ubezpieczeniowe trafiają bezpośrednio do polskich urzędów skarbowych oraz kas właściwych gmin.
Obecnie sieć Groszek liczy ponad 2 000 placówek zlokalizowanych głównie w mniejszych miastach, miejscowościach gminnych oraz na osiedlach mieszkaniowych. Średnia powierzchnia sali sprzedaży wynosi około 125 m² (przy minimalnym wymogu wejścia na poziomie 60 m²). Rola Grupy Eurocash ogranicza się do roli partnera biznesowego: dostarcza ona zaopatrzenie logistyczne, negocjuje ceny u producentów FMCG, udostępnia markę własną, narzędzia informatyczne (takie jak Europlatform) oraz aplikację konsumencką „Moje Sklepy”.
Podsumowanie: Czy Groszek to polski sklep?
Ocena tożsamości sieci Groszek zależy od przyjętej perspektywy:
- Wymiar historyczny: Marka ma w 100% polskie korzenie, stworzone przez lubelskich kupców z grupy Emperia.
- Wymiar operacyjny (sklep): Każda z ponad 2 000 placówek to w 100% polski kapitał prywatny, należący do lokalnego przedsiębiorcy odprowadzającego podatki w kraju.
- Wymiar sieciowy (centrala): Organizator sieci to polska spółka giełdowa, której największym akcjonariuszem jest portugalski inwestor Luis Amaral (44,04%), przy znaczącym współudziale polskich funduszy emerytalnych.
Dla klientów, którzy na co dzień wspierają sklepy z polskim kapitałem, sieć Groszek pozostaje formą pośrednią, ale bardzo korzystną dla rodzimej przedsiębiorczości. Robiąc zakupy w sklepie z szyldem Groszka, konsument zostawia pieniądze u lokalnego polskiego kupca, który dzięki zapleczu hurtowemu grupy jest w stanie skutecznie konkurować z zagranicznymi sieciami dyskontowymi.
