Eurocash właściciel i struktura kapitału: czy to polska firma?

W debatach o strukturze krajowego rynku handlowego pytanie o to, eurocash czy to polska firma, powraca regularnie przy okazji analizowania pozycji rodzimych kupców w starciu z zachodnimi dyskontami. Wielu konsumentów zastanawia się, do kogo należy eurocash i czy eurocash jest polski, widząc na sklepowych półkach towary od lokalnych wytwórców oraz szyldy znanych od dekad osiedlowych placówek. Odpowiedź wymaga jednak precyzyjnego oddzielenia formalnego miejsca rejestracji i operacji biznesowych od pochodzenia kapitału. Choć centrala przedsiębiorstwa znajduje się w wielkopolskich Komornikach, a akcje są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, to w strukturze Grupy Eurocash właściciel dysponujący decydującym pakietem kontrolnym pochodzi z Portugalii. Kluczową postacią i architektem potęgi grupy jest portugalski inwestor Luis Amaral.

Geneza koncernu: od Elektromisu i Jerónimo Martins do wykupu MBO

Aby zrozumieć tożsamość spółki Eurocash S.A., należy cofnąć się do lat 90. XX wieku. Początki hurtowni zaopatrujących drobny handel sięgają 1993 roku i struktur holdingu Elektromis, stworzonego przez poznańskiego przedsiębiorcę Mariusza Świtalskiego. W 1995 roku hurtową sieć wykupił portugalski koncern Jerónimo Martins – ten sam, który budował wówczas sieć dyskontów Biedronka. Za rozwój obu tych projektów na polskim rynku odpowiadał wtedy Luis Manuel Conceicao do Amaral, pełniący funkcję dyrektora generalnego Jerónimo Martins w Polsce.

Przełom nastąpił w 2003 roku. Jerónimo Martins podjęło strategiczną decyzję o skoncentrowaniu wszystkich sił na formacie dyskontowym Biedronki i postanowiło wycofać się z dystrybucji hurtowej. Wtedy Luis Amaral, wraz z gronem zaufanych menedżerów, zorganizował wykup menedżerski (Management Buyout – MBO), odkupując Eurocash od portugalskiej grupy. Zbudował zupełnie nową strategię: Eurocash miał stać się partnerem i zapleczem logistycznym dla niezależnych polskich sklepikarzy, którzy znaleźli się pod presją powstających w szybkim tempie hipermarketów. W kwietniu 2005 roku spółka zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, wchodząc do grona czołowych podmiotów publicznych w Polsce.

Kto kontroluje Grupę Eurocash? Akcjonariat i zarząd

Od momentu wykupu menedżerskiego pakiet kontrolny w Eurocash S.A. pozostaje w rękach Luisa Amarala. Przedsiębiorca kontroluje spółkę bezpośrednio oraz poprzez zagraniczne wehikuły inwestycyjne, w tym spółkę holdingową Poltra B.V. (Politra S.a.r.l.) oraz Western Gate Private Investment Ltd. W rękach portugalskiego biznesmena skupione jest 44,04% kapitału zakładowego i głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy, co reprezentuje pakiet około 61,3 miliona akcji. Przy rozdrobnionym akcjonariacie giełdowym daje to stabilną, faktyczną kontrolę nad kierunkami strategicznymi holdingu.

Istotny udział w spółce posiadają jednak także polskie instytucje finansowe zarządzające oszczędnościami emerytalnymi. Drugim co do wielkości akcjonariuszem jest Generali PTE S.A. (Generali OFE) z udziałem na poziomie 7,06% (9,83 mln akcji), a próg 5% przekracza również PTE Allianz Polska S.A. (Allianz Polska OFE), kontrolujące 5,11% kapitału (7,11 mln akcji). Pozostałe 43,79% akcji znajduje się w wolnym obrocie (free float) w rękach inwestorów giełdowych.

W strukturze zarządzania zaszła na początku 2022 roku fundamentalna zmiana. Po niemal dwóch dekadach kierowania zarządem Luis Amaral przeszedł na stanowisko Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Od 1 stycznia 2022 roku funkcję Prezesa Zarządu Grupy Eurocash pełni polski menedżer Paweł Surówka, który odpowiada za bieżącą realizację strategii operacyjnej i cyfryzację procesów dystrybucyjnych.

Wyniki finansowe i skala operacyjna grupy

Grupa Eurocash jest jednym z największych przedsiębiorstw handlowych działających w Polsce. Obsługuje ponad 15,5 tysiąca placówek partnerskich i franczyzowych (dokładnie 15 633 placówki na koniec 2023 roku). Zaplecze dystrybucyjne obejmuje 10 zoptymalizowanych centrów logistycznych oraz kilkanaście tysięcy pracowników zatrudnionych na terenie całego kraju. Jako podmiot zarejestrowany w Polsce i tworzący Podatkową Grupę Kapitałową (PGK), Eurocash odprowadza podatek dochodowy CIT do polskiego budżetu, regularnie plasując się w zestawieniach Ministerstwa Finansów jako jeden z głównych płatników w sektorze hurtowo-detalicznym.

Wyniki finansowe wypracowane przez Grupę Eurocash w ostatnich latach obrazują skalę jej działalności oraz wychodzenie z okresu rynkowych zawirowań na ścieżkę rentowności:

Dane: Skonsolidowane raporty roczne Grupy Eurocash S.A. / PAP

Symbioza z rodzimym handlem: marki franczyzowe a polski kupiec

Wyjątkowość pozycji Grupy Eurocash polega na specyficznym modelu biznesowym: firma będąca pod kontrolą portugalskiego kapitału stanowi fundament przetrwania dla tysięcy małych, tradycyjnych polskich sklepów spożywczych. W realiach rynkowej wojny cenowej z dyskontami sklepy z polskim kapitałem zyskują w ten sposób pozycję negocjacyjną u producentów, której żaden pojedynczy kupiec nie byłby w stanie samodzielnie wywalczyć.

Ekosystem Eurocash opiera się na rozległej sieci zintegrowanych marek. W segmencie hurtowym operują Eurocash Dystrybucja, Eurocash Serwis oraz Eurocash Cash&Carry. W obszarze detalicznym i franczyzowym grupa rozwija m.in. sieć Sklepy abc (największą sieć małych sklepów osiedlowych w kraju), Delikatesy Centrum (1 464 sklepy na koniec 2023 roku w formule własnej i franczyzowej), Groszek, Euro Sklep, a także spółkę e-grocery Frisco.pl i sieć salonów alkoholowych Duży Ben (421 placówek).

Wielu konsumentów analizuje powiązania kapitałowe poszczególnych marek grupy, dociekając na przykład, czy Lewiatan jest polski. W tym układzie regionalne spółki zrzeszające detalistów zachowują dużą autonomię i tożsamość spółdzielczo-kupiecką, jednak ich głównym partnerem kapitałowym i operatorem łańcucha dostaw pozostaje właśnie Grupa Eurocash.

Podsumowanie: polska spółka z zagranicznym kapitałem

Podsumowując status Eurocash S.A., mamy do czynienia z przedsiębiorstwem o dwoistym charakterze. Z punktu widzenia prawa gospodarczego, jurysdykcji i fiskusa jest to spółka polska – z siedzibą w Komornikach pod Poznaniem, wpisana do polskiego KRS, notowana na warszawskiej giełdzie, tworząca miejsca pracy w Polsce i odprowadzająca tutaj podatki dochodowe.

Jednak z punktu widzenia pochodzenia kapitału decydującego Eurocash nie jest firmą polską. Pakiet kontrolny 44,04% należy do portugalskiego inwestora Luisa Amarala, który posiada dominujący wpływ na kierunki rozwoju całego holdingu. Eurocash to zatem polska spółka akcyjna kontrolowana przez kapitał zagraniczny, której misja biznesowa pozostaje nierozerwalnie spleciona z losem niezależnego polskiego handlu detalicznego.