Perła właściciel: czy to polskie piwo i do kogo należy browar z Lublina?

Gdy w dyskusjach konsumenckich powraca hasło perła właściciel, większość osób poszukuje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy popularny trunek z Lubelszczyzny reprezentuje rodzimy biznes. Pytanie o to, czy perła jest polska, wymaga jednak rozdzielenia dwóch odmiennych kwestii: tradycji oraz struktury finansowej. Z perspektywy historii, zatrudnienia i zakładów wytwórczych marka jest nierozerwalnie związana ze wschodnią Polską. Jeśli jednak przeanalizujemy dokumenty rejestrowe i sprawdzimy, do kogo należy perła pod względem kapitałowym, okazuje się, że kluczowe pakiety akcji kontrolują podmioty zagraniczne zarejestrowane na Cyprze i w Danii.

Perła – Browary Lubelskie S.A. i zagraniczna struktura akcjonariatu

Formalnym producentem piwa jest spółka akcyjna Perła – Browary Lubelskie S.A. z siedzibą przy ul. Bernardyńskiej 15 w Lublinie, wpisana do rejestru przedsiębiorców pod numerem KRS 0000016008. Choć przedsiębiorstwo działa pod polskim prawem handlowym, a jego zarząd tworzą m.in. Andrzej Rutkowski (Dyrektor Generalny) oraz Philip Lee Goss i David Alan Bailey (wiceprezesi), układ właścicielski od lat tworzą inwestorzy z zagranicy.

Większościowym akcjonariuszem posiadającym 50,7% akcji spółki jest Marconia Enterprises Limited z siedzibą w Nikozji na Cyprze. Stuprocentowym właścicielem tej cypryjskiej spółki jest William Roderick Richardson, będący obywatelem Stanów Zjednoczonych. Drugim kluczowym udziałowcem jest duński koncern piwowarski Royal Unibrew A/S. Duńczycy weszli w posiadanie akcji browaru w latach 90. XX wieku (początkowo jako Bryggerigruppen) i dysponowali pakietem około 48% akcji, który w kolejnych latach uległ pomniejszeniu na skutek wewnętrznych sporów korporacyjnych.

Wieloletni spór korporacyjny i kontrola nad browarem

Obecność dwóch zagranicznych podmiotów w akcjonariacie doprowadziła do wieloletniego konfliktu prawnego. W 2011 roku walne zgromadzenie akcjonariuszy podjęło uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego, co według Royal Unibrew A/S stanowiło próbę bezprawnego rozwodnienia udziałów mniejszościowych Duńczyków do poziomu około 24% oraz odcięcia ich od informacji zarządczych.

Batalia sądowa toczyła się przez blisko dekadę. W 2016 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie wydał prawomocny wyrok unieważniający sporne uchwały z 2011 roku. Sprawa zyskała dodatkowy rozgłos w 2020 roku, gdy do prawomocnego wyroku wniesiono skargę nadzwyczajną popierającą linię cypryjskiej Marconia Enterprises Limited, która została jednak oddalona przez Sąd Najwyższy. Dodatkowo w latach 2024 i 2026 Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na spółkę sankcje finansowe (kolejno 4 mln zł oraz 1,6 mln zł) za naruszenie obowiązków informacyjnych związanych z zaangażowaniem kapitałowym w giełdowe Przedsiębiorstwo Przemysłu Spożywczego „PEPEES” S.A.

Wyniki finansowe spółki Perła – Browary Lubelskie S.A.

Pomimo zawirowań prawnych między udziałowcami, Perła – Browary Lubelskie S.A. utrzymuje pozycję jednego z największych producentów piwa w Polsce. Spółka wykazuje stabilne przychody przekraczające 800 mln zł rocznie, co plasuje ją w czołówce przedsiębiorstw branży spożywczej w regionie.

Dane: sprawozdania finansowe KRS / bizraport.pl

Tabela obrazuje konsekwentną dynamikę wzrostu przychodów ze sprzedaży, które w 2024 roku zbliżyły się do poziomu 890 mln zł, przy jednoczesnych wahaniach rentowności netto wywołanych m.in. presją kosztową surowców i nośników energii.

Gdzie powstaje Perła? Od Karola Vettera po współczesną produkcję

Choć kapitał spółki nie jest polski, to korzenie technologiczne i dziedzictwo piwowarskie pozostają całkowicie lokalne. Historia lubelskiego browaru rozpoczęła się w 1846 roku, kiedy Karol Rudolf Vetter zakupił zrujnowane zabudowania poklasztorne Ojców Reformatów przy ul. Bernardyńskiej 15 w Lublinie i uruchomił tam nowoczesny browar parowy. Zakład ten działał nieprzerwanie przez ponad 150 lat, aż do 2001 roku, kiedy całą produkcję przeniesiono do zmodernizowanego zakładu przy ul. Kunickiego 106 w Lublinie. Dzisiaj przy ul. Bernardyńskiej mieści się reprezentacyjna siedziba spółki, podziemia udostępnione turystom oraz lokal gastronomiczny.

Drugim filarem produkcyjnym spółki jest zabytkowy browar w Zwierzyńcu przy ul. Browarnej 7, którego metryka sięga 1806 roku i czasów Ordynacji Zamojskiej. Perła – Browary Lubelskie S.A. dzierżawi obiekt i warzy w nim m.in. markę Zwierzyniec Pils. Sztandarowy produkt firmy, czyli Perła Chmielowa, zadebiutował na rynku w 1974 roku, a do jego warzenia przedsiębiorstwo tradycyjnie wykorzystuje odmiany chmielu uprawiane na Lubelszczyźnie.

Perła na tle rynku piwowarskiego w Polsce: produkcja kontra kapitał

Sytuacja lubelskiego browaru doskonale odzwierciedla realia całego polskiego sektora piwnego. Ponad 80% krajowego rynku kontrolują trzy międzynarodowe grupy: japońska Kompania Piwowarska S.A. (Asahi Group Holdings), holenderska Grupa Żywiec (Heineken) oraz duński Carlsberg Polska. W odróżnieniu od podmiotów takich jak Van Pur S.A., które rozwijają niezależne polskie marki piwa w oparciu o krajowe fundusze, lubelska spółka opiera się na finansowaniu z zagranicy.

Podsumowując: Perła jest piwem warzonym w Polsce, w zakładach w Lublinie oraz Zwierzyńcu, przez polskich pracowników i z wykorzystaniem krajowego chmielu. Pod względem własnościowym nie jest to jednak polskie przedsiębiorstwo. Ostatecznymi beneficjentami zysków wypracowywanych przez browar pozostają inwestor ze Stanów Zjednoczonych za pośrednictwem cypryjskiego wehikułu Marconia Enterprises Limited oraz duńska grupa Royal Unibrew A/S.