Mieszko czy to polska firma? Właściciel, kapitał i fabryki w Raciborzu

Sięgając na sklepową półkę po praliny Cherrissimo, orzechowe Michaszki czy musujące karmelki Zozole, wielu konsumentów zadaje sobie pytanie: Mieszko czy to polska firma? Odpowiedź na to pytanie nie sprowadza się do prostego „tak” lub „nie”. Wymaga ona precyzyjnego oddzielenia bogatej, polskiej tradycji przemysłowej oraz lokalizacji fabryk od struktury kapitałowej i tego, kto sprawuje bezpośrednią kontrolę nad zyskami spółki.

Tradycje z Raciborza: od „Ślązaka” i „Raciborzanki” do powstania Mieszka

Chociaż marka Mieszko jest obecna na rynku od dekad, tradycja wytwarzania słodyczy w Raciborzu sięga głęboko w XIX stulecie. To właśnie tam w drugiej połowie XIX wieku dynamicznie rozwijał się przemysł cukierniczy, zapoczątkowany przez parową fabrykę wyrobów cukierniczych i czekolady należącą do rodziny Sobtzicków. Po zakończeniu II wojny światowej znacjonalizowany majątek posłużył do utworzenia dwóch państwowych zakładów: Fabryki Cukrów i Czekolady „Ślązak” oraz Zakładów Cukierniczych „Raciborzanka”.

Przełom przyniósł rok 1993, kiedy w dobie transformacji gospodarczej oba raciborskie przedsiębiorstwa podjęły decyzję o fuzji. Ogłoszono wówczas otwarty konkurs na nazwę nowego podmiotu. Zwycięską propozycję – nawiązującą do pierwszego historycznego władcy Polski – zgłosił mieszkaniec Raciborza Benedykt Motyka, nagrodzony za swój pomysł rowerem. Tak narodziły się Zakłady Przemysłu Cukierniczego Mieszko S.A. Spółka rozwijała asortyment i budowała ogólnokrajową dystrybucję, a w 1997 roku zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW), pozyskując środki na modernizację linii technologicznych.

Struktura własnościowa: kto kontroluje spółkę i kim jest właściciel Mieszka?

Kiedy konsumenci sprawdzają, kto obecnie figuruje w rejestrach jako Mieszko właściciel, odkrywają, że sto procent akcji przedsiębiorstwa znajduje się poza granicami Polski. Droga do obecnej struktury właścicielskiej wiodła przez międzynarodowe fuzje i zmiany akcjonariatu giełdowego.

W 2011 roku raciborska spółka dokonała spektakularnej ekspansji w regionie Morza Bałtyckiego, przejmując litewski podmiot TB Investicijos, a wraz z nim wiodącą litewską markę czekolad Vilniaus Pergalė. Niedługo później doszło jednak do stopniowej konsolidacji akcji samego Mieszka w rękach inwestora z Wilna. Pakiet większościowy przejął wehikuł inwestycyjny Bisantio Investments SE, kontrolowany przez litewskiego biznesmena Vladasa Numavičiusa – jednego ze współtwórców grupy handlowej Vilniaus Prekyba, do której należy m.in. sieć handlowa Maxima.

W drugiej połowie 2014 roku Bisantio Investments przeprowadziło wezwanie do sprzedaży akcji, a następnie procedurę przymusowego wykupu akcjonariuszy mniejszościowych (squeeze-out). W efekcie z dniem 31 grudnia 2014 roku ZPC Mieszko S.A. wycofano z obrotu na warszawskiej giełdzie. Spółka przeszła w ręce prywatne, stając się w 100% własnością kapitału litewskiego.

Gdzie powstają słodycze? Produkcja w Raciborzu, inwestycje i liczby

Fakt, że formalnym właścicielem pakietu akcji jest litewski inwestor, nie oznacza likwidacji polskiego zaplecza przemysłowego. Wręcz przeciwnie – operacyjnym sercem przedsiębiorstwa nieprzerwanie pozostaje Racibórz, choć rejestrowa siedziba zarządu mieści się w Warszawie. Zakłady wytwórcze zlokalizowane są m.in. przy ulicach Starowiejskiej oraz Opawskiej.

Co więcej, przedsiębiorstwo realizuje wielomilionowe inwestycje w rozbudowę mocy produkcyjnych. Spółka zakupiła ponad 10-hektarową działkę na raciborskim osiedlu Ostróg przy ul. Cieszyńskiej za blisko 12 mln zł z przeznaczeniem na nowoczesne hale produkcyjno-magazynowe, dedykowane m.in. liniom produkcyjnym żelków.

O skali działalności gospodarczej Mieszko S.A. świadczą oficjalne dane finansowe i operacyjne Grupy Kapitałowej Mieszko za 2025 rok:

• Przychody ze sprzedaży: wyniosły 493,36 mln zł, co oznacza wzrost o ok. 10% w porównaniu z poziomem 448,27 mln zł odnotowanym rok wcześniej.
• Eksport: wartość sprzedaży zagranicznej sięgnęła 238,26 mln zł; wyroby z Raciborza trafiają obecnie na rynki około 50 państw na całym świecie.
• Wyniki finansowe: Grupa Mieszko wypracowała w 2025 roku zysk brutto w wysokości 34,91 mln zł oraz zysk netto na poziomie 29,75 mln zł.
• Zatrudnienie: przeciętna liczba pracowników w Grupie Kapitałowej Mieszko osiągnęła 584 osoby (wzrost z 560 osób w poprzednim roku). W strukturze załogi 365 osób przypadało na pion produkcji, 143 osoby na administrację, a 72 pracowników zatrudniano na pozostałych stanowiskach operacyjnych (zarząd liczył 4 osoby).

Mieszko a rynek słodyczy: kapitał zagraniczny a krajowa produkcja

Zagadnienie tożsamości kapitałowej staje się szczególnie istotne, gdy konsumenci wpisują w wyszukiwarki frazę Mieszko słodycze właściciel, kierując się motywami patriotyzmu gospodarczego. Przemiany własnościowe, jakim uległo przedsiębiorstwo z Raciborza, doskonale odzwierciedlają szerszy proces przekształceń, jaki w minionych trzech dekadach przeszły polskie marki słodyczy.

Podobny podział pomiędzy polską lokalizacją fabryk a zagranicznym kapitałem dotyczy innych gigantów rynku: E. Wedel od 2010 roku należy do południowokoreańskiego koncernu Lotte, z kolei w krakowskim Wawelu pakiet kontrolny (ok. 52% akcji) skupia szwajcarski holding Hosta International AG. Czysto polskim kapitałem w czołówce branży legitymują się natomiast podmioty takie jak Colian Holding S.A. (rodzina Kolańskich – właściciele marek Goplana i Jutrzenka) czy toruńska Fabryka Cukiernicza Kopernik.

Kupując wyroby ze znakiem Mieszko, konsumenci wspierają polski rynek pracy – w Raciborzu powstają setki miejsc pracy, zakład płaci lokalne podatki i współpracuje z polskimi dostawcami surowców. Jednak ostateczna dywidenda i kontrola strategiczna trafiają do właściciela na Litwie.

Podsumowanie: polskie korzenie, litewski kapitał

Podsumowując: Mieszko to marka o w pełni polskich korzeniach historycznych, silnym śląskim rodowodzie i rozbudowanym krajowym zapleczu wytwórczym. Jeżeli jednak kryterium oceny stanowi pochodzenie kapitału, firma Mieszko S.A. nie jest przedsiębiorstwem polskim – od końca 2014 roku jej stuprocentowym właścicielem pozostaje litewski podmiot Bisantio Investments SE.